HİLCİLƏR, H a l a c i l ә r – 1202–1531 illәrdә Lahnavati, Dehli vә Malvada hakimiyyәtdә olmuş türk mәnşәli sülalә. L a h n a v a t i H i l c i l ә r i (1 2 0 2 – 2 7) – Bihar vә Benqaliyada hökm sürmüş ilk türk müsәlman sülalәsi. Banisi Mәhәmmәd Bәxtiyar Hilcidir. Onların idarә etdiklәri sultanlıq Qanq vә Brahmaputra vadilәrini, Benqaliya vә Biharı әhatә edirdi. Nümayәndәlәri: İzzәddin Mәhәmmәd [1206–11], Əlaәddin Əli [1211–13], Qiyasәddin [1213–27]. 1227 ildә Dehli sultanı Şәmsәddin İltutmuşun Bihar vә Benqaliyanı tutmasından sonra Lahnavati H.-inin hakimiyyәtinә son qoyulmuşdur. D e h l i H i l c i l ә r i (1 2 9 0 – 1 3 2 0) – H.-in әn geniş sәrhәdlәrә sahib olduqları bu dövrdә Pәncab, Sind vә Qanq boyları, Malva, Qucarat, Dekan vә Cәnubi Hindistan Dehlidәn göndәrilәn valilәr tәrәfindәn idarә edilirdi. Dehli H.-i sülalәsinin banisi Cәlalәddin Firuzdur [1290–96]. Ondan sonra hakimiyyәtә gәlmiş Əlaәddin Hilci [1296–1316] Qucarat, Malva, Racput vә s. racәliklәri, Cәnubi Hindistandakı bir sıra vilayәtlәri sultanlığın tәrkibinә qatmış, 1297–1308 illәrdә monqol hücumlarının qarşısını almış, ictimai, iqtisadi vә hәrbi islahatlar keçirmişdir. Əlaәddindәn sonra hakimiyyәtә gәlmiş oğlu Qütbәddin Mübarәk [1316–20] atasının sәrt idarә üsulunu vә islahatlarını lәğv etsә dә, hakimiyyәti әlindә saxlaya bilmәmiş vә öz sәrkәrdәsi Xosrov xan tәrәfindәn öldürülmüşdür. Bununla Dehli sultanlığında H.-in hakimiyyәtinә son qoyulmuş, Tuğlaqilәr hakimiyyәtә gәlmişdilәr. M a l v a H i l c i l ә r i (1 4 3 6 – 1 5 3 1) – sülalәnin banisi I Mahmuddur [1436–69]. Əsas şәhәrlәri Dhar vә Mandu olan Malva H.-inin idarә etdiyi sultanlıq Qucarat, Bundelkhand, Qondvana, Xandeş vә Racputana ilә qonşu idi. Nümayәndәlәri: Qiyas şah [1469–1500], Nasir şah [1500– 11], II Mahmud [1511–31].










