HİPÁTİYA (yun.‛Yπαtiα, lat. Hypatia) (tәqr. 370, İsgәndәriyyә – 415, orada) – qәdim yunan filosofu, riyaziyyatçı vә astronom. Astronom vә riyaziyyatçı İsgәndәriyyәli Teonun qızı, neoplatonçu İsidorun arvadı. Neoplatonizmin İsgәndәriyyә mәktәbinin nümayәndәsi vә İsgәndәriyyәdә fәlsәfә üzrә ilk qadın prof. (Platon vә Aristotel haqqında açıq mühazirәlәr oxumuşdur). Atasının “Almagestә şәrh”inin 3-cü kitabının redaktorı, Apolloni vә Diofanta aid itirilmiş şәrhlәrın müәllifi olmuşdur. H. fәlsәfәdәn, riyaziyyatdan, astronomiyadan dәrs demiş, astronomik cәdvәllәri hesablamaqla mәşğul olmuşdur; onun areometr, distillyator, astrolyabiya vә planisferanı ixtira etmәsinә dair mәlumat var. H. xristian dini fanatizminin qurbanı olmuşdur (küçә iğtişaşlarının birindә arxiyepiskop Kirillin tәhriki ilә kütlә tәrәfindәn vәhşicәsinә qәtlә yetirilmişdir). Din vә biliyin münaqişәsi tarixindә H.-nın adı günahsız әzabkeş sinoniminә çevrilmişdir. 1884 ildә kәşf olunmuş asteroidә, 1935 ildә Ayın görünәn tәrәfindәki kraterә Hipatiya adı verilmişdir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
HİPÁTİYA
HİPÁTİYA (yun.‛Yπαtiα, lat. Hypatia) (tәqr. 370, İsgәndәriyyә – 415, orada) – qәdim yunan filosofu, riyaziyyatçı vә astronom. Astronom vә riyaziyyatçı İsgәndәriyyәli Teonun qızı, neoplatonçu İsidorun arvadı. Neoplatonizmin İsgәndәriyyә mәktәbinin nümayәndәsi vә İsgәndәriyyәdә fәlsәfә üzrә ilk qadın prof. (Platon vә Aristotel haqqında açıq mühazirәlәr oxumuşdur). Atasının “Almagestә şәrh”inin 3-cü kitabının redaktorı, Apolloni vә Diofanta aid itirilmiş şәrhlәrın müәllifi olmuşdur. H. fәlsәfәdәn, riyaziyyatdan, astronomiyadan dәrs demiş, astronomik cәdvәllәri hesablamaqla mәşğul olmuşdur; onun areometr, distillyator, astrolyabiya vә planisferanı ixtira etmәsinә dair mәlumat var. H. xristian dini fanatizminin qurbanı olmuşdur (küçә iğtişaşlarının birindә arxiyepiskop Kirillin tәhriki ilә kütlә tәrәfindәn vәhşicәsinә qәtlә yetirilmişdir). Din vә biliyin münaqişәsi tarixindә H.-nın adı günahsız әzabkeş sinoniminә çevrilmişdir. 1884 ildә kәşf olunmuş asteroidә, 1935 ildә Ayın görünәn tәrәfindәki kraterә Hipatiya adı verilmişdir.
HİPÁTİYA
HİPÁTİYA (yun.‛Yπαtiα, lat. Hypatia) (tәqr. 370, İsgәndәriyyә – 415, orada) – qәdim yunan filosofu, riyaziyyatçı vә astronom. Astronom vә riyaziyyatçı İsgәndәriyyәli Teonun qızı, neoplatonçu İsidorun arvadı. Neoplatonizmin İsgәndәriyyә mәktәbinin nümayәndәsi vә İsgәndәriyyәdә fәlsәfә üzrә ilk qadın prof. (Platon vә Aristotel haqqında açıq mühazirәlәr oxumuşdur). Atasının “Almagestә şәrh”inin 3-cü kitabının redaktorı, Apolloni vә Diofanta aid itirilmiş şәrhlәrın müәllifi olmuşdur. H. fәlsәfәdәn, riyaziyyatdan, astronomiyadan dәrs demiş, astronomik cәdvәllәri hesablamaqla mәşğul olmuşdur; onun areometr, distillyator, astrolyabiya vә planisferanı ixtira etmәsinә dair mәlumat var. H. xristian dini fanatizminin qurbanı olmuşdur (küçә iğtişaşlarının birindә arxiyepiskop Kirillin tәhriki ilә kütlә tәrәfindәn vәhşicәsinә qәtlә yetirilmişdir). Din vә biliyin münaqişәsi tarixindә H.-nın adı günahsız әzabkeş sinoniminә çevrilmişdir. 1884 ildә kәşf olunmuş asteroidә, 1935 ildә Ayın görünәn tәrәfindәki kraterә Hipatiya adı verilmişdir.
