HİPÉRBOLA (yun. υπερβολη) – düzgün dairәvi konusun, onun tәpәsindәn keçmәyәn vә hәr iki doğuranını kәsәn müstәvi ilә kәsişmә xәtti (şәkil 1). H., hәmçinin müstәvinin iki müәyyәn F₁ vә F₂ nöqtәlәrindәn (H.-nın fokusları) mәsafәlәri fәrqi sabit olan M nöqtәlәrinin hәndәsi yeri kimi tәyin edilә bilәr. Əgәr xOy koordinat sistemini şәkil 2-dә göstәrildiyi kimi (OF₁=OF₂=c) seçsәk,

onda H.-nın tәnliyi   şәklini alar, burada   H. – iki K₁A₁K'₁ vә K₂A₂K'₂  sonsuz budaqlarından ibarәt olan ikitәrtibli xәtdir; o, F₁F₂ vә B₁B₂ oxlarına nәzәrәn simmetrikdir vә O nöqtәsi (H.-nın mәrkәzi) onun simmetriya mәrkәzidir; A₁A₂ = 2a parçası H.-nın hәqiqi oxu, B₁B₂ = 2b parçası isә xәyali oxu adlanır, e = c/a >1 әdәdi H.-nın ekssentrisitetidir. Tәnliklәri x = – a/e vә x = a/e kimi olan  D₁D'₁ vә D₂D'₂ düz xәtlәri H.-nın direktrislәri adlanır. H.-nın istәnilәn nöqtәsinin әn yaxın fokusa qәdәr olan mәsafәsinin әn yaxın direktrisә qәdәr olan mәsafәyә nisbәti sabit kәmiyyәtdir vә ekssentrisitetә bәrabәrdir. H.-nın Ox oxu ilә kәsişmә nöqtәlәri A₁ vә A₂ onun tәpәlәri adlanır. Y = ± bx/a düz xәtlәri (şәkil 2-dә punktirlә verilәn) H.-nın asimptotlarıdır. y = k/x tәrs mütәnasibliyinin qrafiki H.-dir. Bax hәmçinin Konus kәsiklәri.