HİPERHƏNDƏSİ PAYLANMA –
ehtimalları ilә m = 0, 1, ..., n qiymәtlәrini alan X tәsadüfi kәmiyyәtinin ehtimallarının paylanması; burada sağ tәrәfdәki ifadә binomial әmsallar, M, N, n isә natural әdәdlәrdir vә
H.p. geriqaytarma olmayan seçimlә әlaqәdar yaranır: mәhz (1) düsturu M sayda qeyd olunmuş vә N–M sayda qeyd olunmamış elementdәn ibarәt N element arasından n hәcmli tәsadüfi seçmә nәticәsindә m qeyd olunmuş elementlәrin alınması ehtimalını göstәrir. Əgәr M, N →∞ olduqda M/N →p > 0 olarsa, onda istәnilәn qeyd olunmuş n vә m = 0, 1,..., n üçün
binomial yaxınlaşması doğrudur. H.p.-nın riyazi gözlәmәsi N-dәn asılı deyil vә uyğun binomial paylanmanın μ = np riyazi gözlәmәsi ilә üst-üstә düşür. H.p.-nın σ2 = npq(N – n)/(N–1) dispersiyası binomial paylanmanın npq dispersiyasını aşmır. H.p.-nın doğuran funksiyası F(a, b, g; z) hiperhәndәsi funksiyanı tәsvir edir, burada
H.p. seçmә statistik müayinә vә statistik qәbul nәzarәti mәsәlәlәrindә istifadә olunur.
