HİPERKİNÉZ (hiper ... + yun. χίνησις – hәrәkәt) – mәcburi qeyri-iradi patoloji hәrәkәtlәr. Beyin kötüyü bazal nüvәlәrinin, beyinciyin quruluşunun vә funksiyalarının vә onların baş beyin qabığı ilә әlaqәsinin pozulması nәticәsindә, habelә baş beynin üzvi zәdәlәnmәsi ilә şәrtlәnmәyәn psixi pozulmalar zamanı baş verir. Əsas sәbәblәri: baş beyinin irsi, damar, degenerativ, iltihabi, zәhәrlәyici, travmatik zәdәlәnmәlәri. H.-in әksәriyyәti hәyәcanlanma zamanı güclәnir, yuxu zamanı kәsilir. H.-ә tremor, xoreya, әzәlә tonusunun pozulması, tik, miokloniya, ballizm aiddir. Çox vaxt Hentinqton xoreyası, essensial (irsi) tremor, beyinciyin zәdәlәnmәsi, atetoz – uşaq serebral iflic, әzәlә distoniyası zamanı, xoreya (xoreoatetoz) ilә birlikdә müşahidә olunur. Əzәlә yığılması zamanı, distoniyası yavaş fırlanma hәrәkәtlәr, yaxud mәcburi patoloji pozalar (әyriboyunluq, yazı spazmı vә s.) formalaşır. Tiklәr çox vaxt davranış pozuntuları ilә (hiperaktivliklә, tәcavüzkarlıqla) kombinasiya olunur. Miokloniya qeyri-iradi, yaxud sәs, işıq, emosional qıcıqlandırıcılarla әlaqәdar, habelә epileptik tutmalarla (mioklonus-epilepsiya) ilә birlikdә baş verә bilәr. Ballizm әllәrin vә ya ayaqların ara-sıra qeyri-ritmik olmayan, tәk-tәk tullanan hәrәkәtlәridir. Müalicәsi, әsasәn, simptomatikdir.










