Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI - XMELNİTSKİ )
    HİPERKİNÉZ 
    HİPERKİNÉZ (hiper ... + yun. χίνησις – hәrәkәt) – mәcburi qeyri-iradi patoloji hәrәkәtlәr. Beyin kötüyü bazal nüvәlәrinin, beyinciyin quruluşunun vә funksiyalarının vә onların baş beyin qabığı ilә әlaqәsinin pozulması nәticәsindә, habelә baş beynin üzvi zәdәlәnmәsi ilә şәrtlәnmәyәn psixi pozulmalar zamanı baş verir. Əsas sәbәblәri: baş beyinin irsi, damar, degenerativ, iltihabi, zәhәrlәyici, travmatik zәdәlәnmәlәri. H.-in әksәriyyәti hәyәcanlanma zamanı güclәnir, yuxu zamanı kәsilir. H.-ә tremor, xoreya, әzәlә tonusunun pozulması, tik, miokloniya, ballizm aiddir. Çox vaxt Hentinqton xoreyası, essensial (irsi) tremor, beyinciyin zәdәlәnmәsi, atetoz – uşaq serebral iflic, әzәlә distoniyası zamanı, xoreya (xoreoatetoz) ilә birlikdә müşahidә olunur. Əzәlә yığılması zamanı, distoniyası yavaş fırlanma hәrәkәtlәr, yaxud mәcburi patoloji pozalar (әyriboyunluq, yazı spazmı vә s.) formalaşır. Tiklәr çox vaxt davranış pozuntuları ilә (hiperaktivliklә, tәcavüzkarlıqla) kombinasiya olunur. Miokloniya qeyri-iradi, yaxud sәs, işıq, emosional  qıcıqlandırıcılarla әlaqәdar, habelә epileptik tutmalarla (mioklonus-epilepsiya) ilә birlikdә baş verә bilәr. Ballizm әllәrin vә ya ayaqların ara-sıra qeyri-ritmik olmayan, tәk-tәk tullanan hәrәkәtlәridir. Müalicәsi, әsasәn, simptomatikdir.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ 
    HİPERKİNÉZ 
    HİPERKİNÉZ (hiper ... + yun. χίνησις – hәrәkәt) – mәcburi qeyri-iradi patoloji hәrәkәtlәr. Beyin kötüyü bazal nüvәlәrinin, beyinciyin quruluşunun vә funksiyalarının vә onların baş beyin qabığı ilә әlaqәsinin pozulması nәticәsindә, habelә baş beynin üzvi zәdәlәnmәsi ilә şәrtlәnmәyәn psixi pozulmalar zamanı baş verir. Əsas sәbәblәri: baş beyinin irsi, damar, degenerativ, iltihabi, zәhәrlәyici, travmatik zәdәlәnmәlәri. H.-in әksәriyyәti hәyәcanlanma zamanı güclәnir, yuxu zamanı kәsilir. H.-ә tremor, xoreya, әzәlә tonusunun pozulması, tik, miokloniya, ballizm aiddir. Çox vaxt Hentinqton xoreyası, essensial (irsi) tremor, beyinciyin zәdәlәnmәsi, atetoz – uşaq serebral iflic, әzәlә distoniyası zamanı, xoreya (xoreoatetoz) ilә birlikdә müşahidә olunur. Əzәlә yığılması zamanı, distoniyası yavaş fırlanma hәrәkәtlәr, yaxud mәcburi patoloji pozalar (әyriboyunluq, yazı spazmı vә s.) formalaşır. Tiklәr çox vaxt davranış pozuntuları ilә (hiperaktivliklә, tәcavüzkarlıqla) kombinasiya olunur. Miokloniya qeyri-iradi, yaxud sәs, işıq, emosional  qıcıqlandırıcılarla әlaqәdar, habelә epileptik tutmalarla (mioklonus-epilepsiya) ilә birlikdә baş verә bilәr. Ballizm әllәrin vә ya ayaqların ara-sıra qeyri-ritmik olmayan, tәk-tәk tullanan hәrәkәtlәridir. Müalicәsi, әsasәn, simptomatikdir.
    HİPERKİNÉZ 
    HİPERKİNÉZ (hiper ... + yun. χίνησις – hәrәkәt) – mәcburi qeyri-iradi patoloji hәrәkәtlәr. Beyin kötüyü bazal nüvәlәrinin, beyinciyin quruluşunun vә funksiyalarının vә onların baş beyin qabığı ilә әlaqәsinin pozulması nәticәsindә, habelә baş beynin üzvi zәdәlәnmәsi ilә şәrtlәnmәyәn psixi pozulmalar zamanı baş verir. Əsas sәbәblәri: baş beyinin irsi, damar, degenerativ, iltihabi, zәhәrlәyici, travmatik zәdәlәnmәlәri. H.-in әksәriyyәti hәyәcanlanma zamanı güclәnir, yuxu zamanı kәsilir. H.-ә tremor, xoreya, әzәlә tonusunun pozulması, tik, miokloniya, ballizm aiddir. Çox vaxt Hentinqton xoreyası, essensial (irsi) tremor, beyinciyin zәdәlәnmәsi, atetoz – uşaq serebral iflic, әzәlә distoniyası zamanı, xoreya (xoreoatetoz) ilә birlikdә müşahidә olunur. Əzәlә yığılması zamanı, distoniyası yavaş fırlanma hәrәkәtlәr, yaxud mәcburi patoloji pozalar (әyriboyunluq, yazı spazmı vә s.) formalaşır. Tiklәr çox vaxt davranış pozuntuları ilә (hiperaktivliklә, tәcavüzkarlıqla) kombinasiya olunur. Miokloniya qeyri-iradi, yaxud sәs, işıq, emosional  qıcıqlandırıcılarla әlaqәdar, habelә epileptik tutmalarla (mioklonus-epilepsiya) ilә birlikdә baş verә bilәr. Ballizm әllәrin vә ya ayaqların ara-sıra qeyri-ritmik olmayan, tәk-tәk tullanan hәrәkәtlәridir. Müalicәsi, әsasәn, simptomatikdir.