HİPERMƏTN – xüsusi istinadlarla (hiperistinadlarla) bir-biri ilә bağlı olan, onların vasitәsilә bir sәnәddәn digәr sәnәdin lazımi yerinә keçmәyә vә onun daxilindә sәrbәst yerdәyişmәyә imkan verәn elektron sәnәdlәr toplusu, hәmçinin veb-sayt, elektron ensiklopediya, lüğәt, sorğu sistemlәri vә s.-nin hazırlanması zamanı hiperistinadlarla bağlı olan sәnәdlәrin qurulması texnologiyası. H. sәnәdlәri ilә işlәmәk (mәs., onları kompüterin vә ya mobil telefonun displeyindә әks etdirmәk) üçün xüsusi tәtbiqi proqram (mәs., veb-sәhifәlәr üçün brauzer) lazımdır. Hiperistinadlar (yәni digәr sәnәdә, yaxud elә hәmin sәnәdin hissәlәrinә işarәlәr) ekranda, adәtәn, fәrqli rәnglә vә ya altından xәtt çәkilmәklә seçilib göstәrilir. İstifadәçi tәrәfindәn seçilmiş hiperistinad aktivlәşdirilәrkәn proqram istinadda ünvanı verilmiş sәnәdә keçidi yerinә yetirәrәk onu ekrana verir. H. sәnәdlәri onların tipini, strukturunu vә tәrkibini (mәtn, tәsvir vә s.) tәyin etmәyә, hiperistinadları vermәyә imkan yaradan xüsusi işarәlәmә (nişanlama) proqramlarının (SGML, HTML vә s.) kömәyilә hazırlanır. 1986 ildә Standartlaşdırma üzrә Beynәlxalq Tәşkilatın qәbul etdiyi SGML dilinin (Standard Generalized Markup Language – işarәlәmәnin standart ümumilәşdirilmiş dili) işlәnib hazırlanması H. texnologiyasının sürәtlә yayılmasına sәbәb oldu. Hәmin dilin bazasında ingilis fiziki T. Berners-Linin yaratdığı HTML (Hyper Text Markup Language – hipermәtn sәnәdlәrini işarәlәmә dili) H. texnologiyasının inkişafında әhәmiyyәtli hadisә idi. 1990-cı illәrdә bu dil veb-saytların qurulması üçün әsas vasitә oldu. Müxtәlif işarәlәmә dillәrindә H. sәnәdlәrinin hazırlanması üçün xüsusi proqramlar – hipermәtn redaktorları yaradılmışdır. Belә vasitәlәr bir çox populyar tәtbiqi proqramların (mәs., Microsoft Office) tәrkibinә dә daxil edilmişdir.










