HİPERPARATİREÓZ [hiper...+ lat. (glandula) parathyreoidea – qalxanabәnzәr әtrafı vәzi] – endokrin xәstәliyi; qalxanabәnzәr әtrafı vәzilәrin hiperfunksiyası ilә şәrtlәnәn hiperkalsiemiya (qanda kalsiumun miqdarının artması) ilә meydana çıxır. H.-un sәbәbi çox vaxt hormonal-aktiv adenomalar, bәzәn isә vәzinin hiperplaziyası olur. H.-un әsas kliniki formaları: visseropatik (daxili orqanların zәdәlәnmәsi ilә), qarışıq vә paratireoid osteodistrofiya. H.-un baş verә bilәn ağırlaşmaları: patoloji sınıqlar, ürәkbulanma, qusma, 40ºC-ә qәdәr hipertermiya, huşun pozulması ilә hiperparatireoid krizlәr. Xәstәlәrin müayinәsi zamanı qanda paratirinin (parathormonun) qatılığının, ümumi vә ionlaşmış kalsiumun, qәlәvi fosfataza aktivliynin artması, fosforun miqdarının azalması, kalsium vә fosforun ekskresiyasının yüksәlmәsi aşkar edilir. Paratireoid adenomaların lokallaşmasını müәyyәnlәşdirmәk üçün ssintiqrafiya, kompüter tomoqrafiyası istifadә olunur. M ü a l i c ә s i cәrrahi üsulladır. Simptomatik müalicәyә izotonik mәhlulun, furosemidin, kalium xloridin, kalsitrinin, qlükokortikoridlәrin istifadәsi daxildir. Proqnoz adәtәn yaxşıdır. H. uzun sürdükdә әmәk qabiliyyәtini mәhdudlaşdıran sümuk deformasiyası qalır. Bax hәmçinin Hipoparatireoz.










