HİPERTİREÓZ [hiper... + lat. (glandula) thyreoidea – qalxanabәnzәr vәzi] – artıq miqdarda tiroksin vә triyodtironin hormonlarını hasil etmәklә qalxanabәnzәr vәzinin funksiyasının artması. Qalxanabәnzәr vәzinin autoimmun reaksiyasının nәticәsi, mәs., diffuz zәhәrlәyici ur (zob) zamanı ola bilәr. H.-un çox vaxt sәbәbi yodun uzun - müddәtli çatışmazlığı nәticәsindә vәzi toxumalarında baş verәn, adәtәn, bir vә ya bir neçә düyün şәklindә müstәqil fәaliyyәt göstәrәn sahәlәrin әmәlә gәlmәsidir. Bu, tirositlәrin miqdarının artmasına vә onların hormonlarının artıq hasil olmasına mәsul olan somatik mutasiya ilә nәticәlәnir. H. zamanı bütün mübadilә proseslәri güclәnir, taxikardiya baş verir, qan tәzyiqi yüksәlir vә bunlar ürәk ritmi pozuntusunun inkişaf riskini әmәlә gәtirir. Xәstәlәrdә istilik hissi, güclü tәr ifrazı, әllәrin әsmәsi, hәyәcan, qıcıqlanma, yorğunluq meydana çıxır. İş tahanın hәddәn artıq olmasına baxmayaraq xәstәlәr arıqlayır, onlarda defekasiya tezlәşir, yuxu pozulur, göz simptomları (göz qapaqlarının şişmәsi, göz yaşının axması, işığa qarşı yüksәk hәssaslıq) inkişaf edir. Diaqnoz qan zәrdabında tireotropin sәviyyәsinin azalması ilә birlikdә qalxanabәnzәr vәzi hormonları sәviyyәsinin yüksәk olmasının aşkar edilmәsinә әsaslanır. Qalxanabәn zәr vәzinin US-müayinәsi vә ssintiqrafiyası H.-un mahiyyәtini dәqiqlәşdirmәyә imkan verir. M ü a l i c ә s i H.-un gedişinin ağırlıq dәrәcәsindәn asılı olaraq, müalicә konservativ (qalxanabәnzәr vәzinin hormonlarının sintezini blokada edәn tireostatik preparatların istifadәsi) vә ya radikal (qalxanabәnzәr vәzinin cәrrahi rezeksiyası vә yaxud radioaktiv yod izotopu ilә terapiyası) ola bilәr.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
HİPERTİREÓZ
HİPERTİREÓZ [hiper... + lat. (glandula) thyreoidea – qalxanabәnzәr vәzi] – artıq miqdarda tiroksin vә triyodtironin hormonlarını hasil etmәklә qalxanabәnzәr vәzinin funksiyasının artması. Qalxanabәnzәr vәzinin autoimmun reaksiyasının nәticәsi, mәs., diffuz zәhәrlәyici ur (zob) zamanı ola bilәr. H.-un çox vaxt sәbәbi yodun uzun - müddәtli çatışmazlığı nәticәsindә vәzi toxumalarında baş verәn, adәtәn, bir vә ya bir neçә düyün şәklindә müstәqil fәaliyyәt göstәrәn sahәlәrin әmәlә gәlmәsidir. Bu, tirositlәrin miqdarının artmasına vә onların hormonlarının artıq hasil olmasına mәsul olan somatik mutasiya ilә nәticәlәnir. H. zamanı bütün mübadilә proseslәri güclәnir, taxikardiya baş verir, qan tәzyiqi yüksәlir vә bunlar ürәk ritmi pozuntusunun inkişaf riskini әmәlә gәtirir. Xәstәlәrdә istilik hissi, güclü tәr ifrazı, әllәrin әsmәsi, hәyәcan, qıcıqlanma, yorğunluq meydana çıxır. İş tahanın hәddәn artıq olmasına baxmayaraq xәstәlәr arıqlayır, onlarda defekasiya tezlәşir, yuxu pozulur, göz simptomları (göz qapaqlarının şişmәsi, göz yaşının axması, işığa qarşı yüksәk hәssaslıq) inkişaf edir. Diaqnoz qan zәrdabında tireotropin sәviyyәsinin azalması ilә birlikdә qalxanabәnzәr vәzi hormonları sәviyyәsinin yüksәk olmasının aşkar edilmәsinә әsaslanır. Qalxanabәn zәr vәzinin US-müayinәsi vә ssintiqrafiyası H.-un mahiyyәtini dәqiqlәşdirmәyә imkan verir. M ü a l i c ә s i H.-un gedişinin ağırlıq dәrәcәsindәn asılı olaraq, müalicә konservativ (qalxanabәnzәr vәzinin hormonlarının sintezini blokada edәn tireostatik preparatların istifadәsi) vә ya radikal (qalxanabәnzәr vәzinin cәrrahi rezeksiyası vә yaxud radioaktiv yod izotopu ilә terapiyası) ola bilәr.
HİPERTİREÓZ
HİPERTİREÓZ [hiper... + lat. (glandula) thyreoidea – qalxanabәnzәr vәzi] – artıq miqdarda tiroksin vә triyodtironin hormonlarını hasil etmәklә qalxanabәnzәr vәzinin funksiyasının artması. Qalxanabәnzәr vәzinin autoimmun reaksiyasının nәticәsi, mәs., diffuz zәhәrlәyici ur (zob) zamanı ola bilәr. H.-un çox vaxt sәbәbi yodun uzun - müddәtli çatışmazlığı nәticәsindә vәzi toxumalarında baş verәn, adәtәn, bir vә ya bir neçә düyün şәklindә müstәqil fәaliyyәt göstәrәn sahәlәrin әmәlә gәlmәsidir. Bu, tirositlәrin miqdarının artmasına vә onların hormonlarının artıq hasil olmasına mәsul olan somatik mutasiya ilә nәticәlәnir. H. zamanı bütün mübadilә proseslәri güclәnir, taxikardiya baş verir, qan tәzyiqi yüksәlir vә bunlar ürәk ritmi pozuntusunun inkişaf riskini әmәlә gәtirir. Xәstәlәrdә istilik hissi, güclü tәr ifrazı, әllәrin әsmәsi, hәyәcan, qıcıqlanma, yorğunluq meydana çıxır. İş tahanın hәddәn artıq olmasına baxmayaraq xәstәlәr arıqlayır, onlarda defekasiya tezlәşir, yuxu pozulur, göz simptomları (göz qapaqlarının şişmәsi, göz yaşının axması, işığa qarşı yüksәk hәssaslıq) inkişaf edir. Diaqnoz qan zәrdabında tireotropin sәviyyәsinin azalması ilә birlikdә qalxanabәnzәr vәzi hormonları sәviyyәsinin yüksәk olmasının aşkar edilmәsinә әsaslanır. Qalxanabәn zәr vәzinin US-müayinәsi vә ssintiqrafiyası H.-un mahiyyәtini dәqiqlәşdirmәyә imkan verir. M ü a l i c ә s i H.-un gedişinin ağırlıq dәrәcәsindәn asılı olaraq, müalicә konservativ (qalxanabәnzәr vәzinin hormonlarının sintezini blokada edәn tireostatik preparatların istifadәsi) vә ya radikal (qalxanabәnzәr vәzinin cәrrahi rezeksiyası vә yaxud radioaktiv yod izotopu ilә terapiyası) ola bilәr.
