Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI - XMELNİTSKİ )
    HİPERTRİXÓZ 
    HİPERTRİXÓZ (hiper... + yun. ϑρίξ, yiyәlik halda τριχός – tük + ... oz), t ü k l ü l ü k – mәxsus olduğu cins vә yaş üçün xarakterik olmayan hәddәn artıq tüklәnmә. Anadangәlmә vә qazanılmış ola bilәr. Ana dangәlmә H. genetik anomaliya kimi qiymәtlәndirilir, bu zaman bütün dәri sәthi ömürlük qalan uzun tüklәrlә örtülü olur vә bәzәn dişin olmaması ilә birlikdә müşahidә edilir. Anadangәlmә yerli H. mәhdud sahәlәrdә uzun tüklәrin çox böyümәsi vә çox vaxt rәngli xalların üzәrindә olması ilә tәzahür edir.
    Qazanılmış H. çox hallarda sinir-endokrin pozuntularla [pubertat (qızlarda cinsi yetişkәnlik dövründә yanaqlarda, buxaqda, üst dodaqda zәrif tükün hәddәn artıq uzanması), klimakterik (qadınlarda klimakterik yaşda), virilizm (yetkin qadınlarda saqqal vә bığın meydana çıxması), steroid (qlükokortikoid hormonlarla uzunmüddәtli müalicә zamanı)] әlaqәdar olur.
    Qazanılmış H.-da m ü a l i c ә n i n effektivliyi endokrin, mübadilә vә ya sinir pozuntularının korreksiyası mümkünlüyündәn asılıdır. Kosmetik mәqsәdlәr üçün piqment sizlәşdirici (solğunlaşdırıcı) spirtli mәhlullar vә mәlhәmlәr (çox vaxt perhidrol ilә), tüklü sahәlәrin süngәr daşı ilә “cilalanması”, dövri olaraq tükün qırxılması vә ya tüklәrin depilyatorla (tük hәlledicilәri ilә) tәmizlәnmәsi tәtbiq olunur. Mәhdud H. zamanı epilyasiya – tükün pinsetlә kәnar edilmәsi tövsiyә edilir. Sinir-damar tük mәmәciklәrinin mәhv edilmәsi ilә aparılan lazer vә elektroliz epilyasiyası daha effektivdir. Anadangәlmә ümumi H.-un müalicәsi perspektivsizdir; ancaq mәhdud H. zamanı dәrinin zәdәlәnmiş sahәlәrini cәrrahi üsulla aradan qaldırmaq mümkündür.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ 
    HİPERTRİXÓZ 
    HİPERTRİXÓZ (hiper... + yun. ϑρίξ, yiyәlik halda τριχός – tük + ... oz), t ü k l ü l ü k – mәxsus olduğu cins vә yaş üçün xarakterik olmayan hәddәn artıq tüklәnmә. Anadangәlmә vә qazanılmış ola bilәr. Ana dangәlmә H. genetik anomaliya kimi qiymәtlәndirilir, bu zaman bütün dәri sәthi ömürlük qalan uzun tüklәrlә örtülü olur vә bәzәn dişin olmaması ilә birlikdә müşahidә edilir. Anadangәlmә yerli H. mәhdud sahәlәrdә uzun tüklәrin çox böyümәsi vә çox vaxt rәngli xalların üzәrindә olması ilә tәzahür edir.
    Qazanılmış H. çox hallarda sinir-endokrin pozuntularla [pubertat (qızlarda cinsi yetişkәnlik dövründә yanaqlarda, buxaqda, üst dodaqda zәrif tükün hәddәn artıq uzanması), klimakterik (qadınlarda klimakterik yaşda), virilizm (yetkin qadınlarda saqqal vә bığın meydana çıxması), steroid (qlükokortikoid hormonlarla uzunmüddәtli müalicә zamanı)] әlaqәdar olur.
    Qazanılmış H.-da m ü a l i c ә n i n effektivliyi endokrin, mübadilә vә ya sinir pozuntularının korreksiyası mümkünlüyündәn asılıdır. Kosmetik mәqsәdlәr üçün piqment sizlәşdirici (solğunlaşdırıcı) spirtli mәhlullar vә mәlhәmlәr (çox vaxt perhidrol ilә), tüklü sahәlәrin süngәr daşı ilә “cilalanması”, dövri olaraq tükün qırxılması vә ya tüklәrin depilyatorla (tük hәlledicilәri ilә) tәmizlәnmәsi tәtbiq olunur. Mәhdud H. zamanı epilyasiya – tükün pinsetlә kәnar edilmәsi tövsiyә edilir. Sinir-damar tük mәmәciklәrinin mәhv edilmәsi ilә aparılan lazer vә elektroliz epilyasiyası daha effektivdir. Anadangәlmә ümumi H.-un müalicәsi perspektivsizdir; ancaq mәhdud H. zamanı dәrinin zәdәlәnmiş sahәlәrini cәrrahi üsulla aradan qaldırmaq mümkündür.
    HİPERTRİXÓZ 
    HİPERTRİXÓZ (hiper... + yun. ϑρίξ, yiyәlik halda τριχός – tük + ... oz), t ü k l ü l ü k – mәxsus olduğu cins vә yaş üçün xarakterik olmayan hәddәn artıq tüklәnmә. Anadangәlmә vә qazanılmış ola bilәr. Ana dangәlmә H. genetik anomaliya kimi qiymәtlәndirilir, bu zaman bütün dәri sәthi ömürlük qalan uzun tüklәrlә örtülü olur vә bәzәn dişin olmaması ilә birlikdә müşahidә edilir. Anadangәlmә yerli H. mәhdud sahәlәrdә uzun tüklәrin çox böyümәsi vә çox vaxt rәngli xalların üzәrindә olması ilә tәzahür edir.
    Qazanılmış H. çox hallarda sinir-endokrin pozuntularla [pubertat (qızlarda cinsi yetişkәnlik dövründә yanaqlarda, buxaqda, üst dodaqda zәrif tükün hәddәn artıq uzanması), klimakterik (qadınlarda klimakterik yaşda), virilizm (yetkin qadınlarda saqqal vә bığın meydana çıxması), steroid (qlükokortikoid hormonlarla uzunmüddәtli müalicә zamanı)] әlaqәdar olur.
    Qazanılmış H.-da m ü a l i c ә n i n effektivliyi endokrin, mübadilә vә ya sinir pozuntularının korreksiyası mümkünlüyündәn asılıdır. Kosmetik mәqsәdlәr üçün piqment sizlәşdirici (solğunlaşdırıcı) spirtli mәhlullar vә mәlhәmlәr (çox vaxt perhidrol ilә), tüklü sahәlәrin süngәr daşı ilә “cilalanması”, dövri olaraq tükün qırxılması vә ya tüklәrin depilyatorla (tük hәlledicilәri ilә) tәmizlәnmәsi tәtbiq olunur. Mәhdud H. zamanı epilyasiya – tükün pinsetlә kәnar edilmәsi tövsiyә edilir. Sinir-damar tük mәmәciklәrinin mәhv edilmәsi ilә aparılan lazer vә elektroliz epilyasiyası daha effektivdir. Anadangәlmә ümumi H.-un müalicәsi perspektivsizdir; ancaq mәhdud H. zamanı dәrinin zәdәlәnmiş sahәlәrini cәrrahi üsulla aradan qaldırmaq mümkündür.