HİPOTALÁMUS SİNDROMU – hipotalamusun vә hipotalamus-hipofiz sisteminin funksiyalarının pozulması ilә şәrtlәnәn patoloji vәziyyәt. Ə s a s s ә b ә b l ә r i: şişlәr, infeksion, travmatik vә damar zәdәlәnmәlәri, hipotalamusun funksiyalarının anadangәlmә pozulmaları. H.s.-nun kliniki әlamәtlәri hipotalamusun zәdәlәnmәsinin lokallaşmasından vә dәrәcәsindәn asılıdır. Hipotalamusun supraoptik vә periventrikulyar nüvәlәrinin zәdәlәnmәsi vә onunla әlaqәdar vazopressin sekresiyasının pozulması şәkәrsiz diabetin inkişafına sәbәb olur.
Hipofizin şişlәri zamanı, habelә bәzi dәrman preparatlarının әlavә tәsirlәri ilә әlaqәdar prolaktinin çox miqdarda hasil olması nәticәsindә davamlı amenoreya-qalak toreya sindromu baş verә bilәr. Onun әsas kliniki әlamәtlәri: süd ifraz olunması, aybaşı tsiklinin pozulması, sonsuzluq. Vaxtından әvvәl cinsi inkişaf sindromu cinsiyyәt hormonlarının erkәn sekresiyası ilә әlaqәdardır. Hipotalamusun lazımi miqdarda qonadotrop vә tireotrop hormonlar hasil etmәmәsi, yaxud hipofizin şişi adipozogenital distrofiyanın inkişaf etmәsinә sәbәb olur. Kortikotropinin hәddәn artıq sekresiyası, hipofizin, böyrәküstü vәzilәrin şişlәri vә digәr sәbәblәr İsenko–Kuşinq xәstәliyi törәdә bilәr. H.s. çox vaxt çoxlu endokrinmübadilә pozuntuları, habelә anoreksiya vә bulimiya şәklindә iştaha, hipertermiya, hipotermiya, yaxud poykilotermiya (temprun qeyri-stabilliyi) şәklindә istilik tәnzimi pozuntuları ilә meydana çıxır. Vegetativ sinir, ürәk-damar, tәnәffüs, mәdә-bağırsaq sistemlәri fәaliyyәtinin tәnzimlәnmә pozulmaları da ola bilәr. Hipotalamusun funksiya pozulmaları, hәmçinin hipersomniya, şüur pozulmaları ilә dә tәzahür edә bilәr. H.s.-nun müalicәsi onu törәdәn sәbәblәrin, habelә әsas әlamәtlәrinin (simptomatik müalicә) aradan qaldırılmasına yönәldilir.
