HİSSAR-ALAY – Orta Asiyada (Özb., Tac. vә Qırğ.-da) dağ sistemi. Fәrqanә vadisi (şm.-da) ilә Tacikistan depressiyası vә Alay dәrәsi (c.-da) arasında yerlәşir. Bir sıra silsilәdәn (Türküstan, Zәrәfşan, Hissar, Alay vә s.) ibarәtdir. Uz. (q.-dәn ş.-ә) tәqr. 900 km, eni q.-dә 150 km-ә, ş.-dә 80 km-ә, hünd. 5621 m-ә qәdәrdir. Tektonik cәhәtdәn H.-A. Hersin yaşlı çökmә vә metamorfik süxurlardan vә qranitoidlәrdәn ibarәt qırışıqdır. Volfram, molibden, mәrgmüş, qızıl, civә, sürmә, kömür vә kükürd yataqları var. İqlimi subtropik kontinentaldır. Tәqr. 1500 m yüksәklikdә orta temp-r yanvar da –7°C, iyulda 25°C, 3600 m yüksәklikdә uyğun olaraq –11 vә 13°C-dir. Külәktutan q. vә c.-q. yamaclarında yağıntının illik miqdarı 2000 mm-әdәk, külәk tutmayan yamaclarda isә tәqr. 500 mm-dir. Qar xәtti 3400–4500 m-dәn keçir. Çayları Zәrәfşan vә Amudәrya hövzәlәrinә aiddir. Kiçik dağ göllәri, 3800-dәn çox buzlaq, qoruqlar (Kitab, Hissar, Zaamin, Ramit) var.










