HÓFMAN (Hoffman) Yozef Frans Mariya (15.12.1870, Çexiya, Pirnits, indiki Brtnitse – 7.5.1956, Vyana) – Avstriya memarı vә tәtbiqi sәnәt ustası. İnşaat işini Brünnedәki (Brno) peşә mәktәbindә (1887–91) öyrәnmişdir. Vyana Rәssamlıq Akademiyasında K.Hazenaur (1892–94) vә O.Vaqnerdәn (1894–95) dәrs almışdır. İtaliya Rәssamlıq Akademiyasının tәqaüdçüsü (1895–96) olmuşdur. Vyanaya qayıtdıqdan sonra, 1898 ildәn şәhәrәtrafı evlәrin, yaşayış vә ictimai binaların (Vyananın şәhәrәtrafı qәsәbәsindә rәssamların villaları, 1900–03) interyerlәrinin layihәlәndirilmәsi ilә mәşğul olmuşdur. 1897 ildә Vyana Sesessionunun hәm tәsisçisi olan H. birliyin, demәk olar ki, bütün sәrgilәrinin (1905 ilәdәk) tәrtibatını vermiş, hәmçinin Romada keçirilәn Ümum dünya sәrgisindәki Avstriya pavilyonlarının (1911), Parisdә keçirilәn Beynәlxalq müasir dekorativ vә sәnaye incәsәnәti sәrgisinin (1925), Venesiya biyennalesinin (1934) vә s. sәrgi qurğuları vә ekspozisiyalarının memarı olmuşdur.
Ç.R.Makintoş vә “İncәsәnәt vә sәnәtkarlıq” hәrәkatının tәsiri altında H. yalnız memar kimi deyil, hәmdә müxtәlif әşyaların (mebellәr, qablar, yemәk dәstlәri, parçalar, zәrgәrlik bәzәklәri vә s.) müәllifi kimi işlәmiş vә 1903 ildә K.Mozer ilә birlik dә “Vyana emalatxanaları” bәdii istehsalat birliyinin әsasını qoymuşdur (1931 ilәdәk başçılıq etmişdir). Purkersdorfda sanatoriya (1903–05), Brüsseldә Stokle sarayı (1905–11; Ümumdünya irsi siyahısına salınmışdır), “Yarasa” Vyana kabaresinin interyeri (1909) H. yaradıcılığının vә bütünlükdә Vyana moderninin әsas mahiyyәtini tәşkil etmişdir. 1900-cü illәrin H. layihәlәri üçün lakonizm vә sadә hәndәsi üslub sәciyyәvi olmuşdur. Skiva – Primavezi (1913–15) Vyana villasının fasad vә interyerlәrinin hәllindә H. hәndәsi moderndәn uzaqlaşaraq, sonralar ardeko üslubuna xas olan sadәlәşdirilmiş klassika vә dekorativ monumentallığa meyil etmişdir. H.-ın işlәri arasında Vyana bәlәdiyyәsinin sifarişi ilә inşa edilmiş “Kloze-Hof” (1924–25), “Vinarski-Hof” (1924–26, P.Berens, A.Loz vә b. ilә birgә) yaşayış komplekslәri, Verkbund qәsәbәsindәki 4 ev (1930–32; hamısı Vyanadadır) vә s. var. Vyana İncәsәnәt vә sәnәtkarlıq mәktәbinin prof.-u olmuşdur (1899–1936). Fәxri legion ordeninә layiq görülmüşdür (1926).
Stolle sarayı. Brüssel. Memar Y.Hofman.
