HOLL EFFEKTİ – maqnit sahәsindә (H) yerlәşdirilmiş cәrәyan sıxlığı j olan bәrk naqildәH vә j-ya perpendikulyar istiqamәtdә E elektrik sahәsinin yaranması. Amerika fiziki E.Holl kәşf etmişdir (1879). Bu sahә Eh = RHj düsturu ilә ifadә olunur. Burada R – maddәnin tәbiәtindәn asılı olan Holl әmsalıdır. H.e.-ni müşahidә etmәk üçün uzunluğu enindәn vә qalınlığından kifayәt qәdәr böyük olan j sıxlıqlı cәrәyan keçәn düzbucaqlı lövhәnin müstәvisinә perpendikulyar H maqnit sahәsi yönәldilir (şәkil). H vә j-ya perpendikulyar istiqamәtdә yerlәşdirilmiş yan üzlәrin ortasında metal zondlar (1 vә 2) qoyulur.

Elektron nәzәriyyәsinә görә naqildә υ sürәti ilә hәrәkәt edәn elektronlara maqnit sahәsindә H vә υ-yә perpendikulyar istiqamәtdә
Lorents qüvvәsi tәsir edir. Bu qüvvәnin tәsiri ilә lövhәnin bir tәrәfinә mәnfi, digәr tәrәfinә isә müsbәt yüklәr yığılır. Nәticәdә lövhәdә eninә (cәrәyana vә maqnit sahәsinә nisbәtәn) potensiallar fәrqi (Holl sahәsi) yaranır. Holl sahәsi öz növbәsindә elektronlara tәsir edir vә tarazlıq zamanı Lorents qüvvәsinә bәrabәr olur:
; j = eυn olduğunu nәzәrә aldıqdavә
olur. R әmsalı H o l l s a b i t i adlanır vә H. e.-nin әsas kәmiyyәt xarakteristikasıdır. R-i ölçmәklә n-i, yәni yükdaşıyıcıların konsentrasiyasını tәyin etmәk olar. R-in işarәsi yükdaşıyıcıların işarәsi ilә üst-üstә düşür vә R-in işarәsinә görә yarımkeçiricinin tipi tәyin edilir. H.e. metallarda vә yarımkeçiricilәrdә müşahidә olunur. Metallarda R~10–3 sm3/Kl, yarımkeçiricilәrdә R~105sm3/ Kl-dur.










