HÓMO ERÉCTUS, d ü z q a m ә t l i i n s a n – Homo nәslindәn qazıntı insan növü. H.e.-lara 1,8 mln.–500 min il bundan әvvәl yaşamış Yava pitekantropları vә Çin pitekan tropları (yaxud sinantroplar) aiddir. H.e. üçün yastı alın, düz vә qalın gözyuvası üstü yastıq, çox qalın (17 mm-әdәk) kәllә sümüklәri, beyin hәcminin 780–1225 sm3 olması sәciyyәvidir. Antropoloqların әksәriyyәti H.e.-u Afrika Homo ergasterindәn törәmә hesab edir. Bir sıra antropoloq H.e.-u vә Homo ergasteri qazıntı insanın bir növündә birlәşdirir. Pakistanda Soan vadisindә 2,2 mln. il bundan әvvәlә aid әmәk alәtlәrinin tapılması Asiya antropogenezinin әn qәdim mәrhәlәsindә insanın iştirakını tәsdiqlәyir. Bәzi tәdqiqatçılar antropoloqların çoxu tәrәfindәn Heydelberq adamı kimi müәyyәnlәşdirilәn Avropadakı Mauer, Araqo vә Petralona tapıntılarını H.e.-a aid edirlәr. Avropada әn qәdim insan tapıntılarından olan Çepranoda aşkarlanmış insan kәllәsindә H.e.-a mәxsus bir sıra әlamәtlәrin izlәnilmәsi onun Asiyadan Avropaya miqrasiyasını ehtimal etmәyә әsas verir. Antropoloqların әksәriyyәti Asiya H.e.-unu tәkamülün 350–100 min il bundan әvvәl daha inkişaf etmiş formalar (Heydelberq adamı) tәrәfindәn sıxışdırılıb kәsilmiş qolu hesab edir. Polisentrik nәzәriyyәnin nümayәndәlәri (F.Veydenreyxdәn başlayaraq) onları Şәrqi Asiyanın vә Avstraliyanın müasir әhalisinin birbaşa әcdadları hesab edirlәr.
Çin pitekantropuun kәllәsi (reproduksiya).
Çin Paleozoologiya muzeyi.
