Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI - XMELNİTSKİ )
    HÓMO HELMEİ 
    HÓMO HELMEİ – qazıntı insan növü, Homo heidelbergensis (bax Heydelberq adamı) ilә Homo sapiens arasında keçid xarakteristikalara malik Pleystosen hominidlәri.
    Qazıntılara maliyyә yardımı göstәrәn K.E. Helmenin şәrәfinә adlandırılmışdır. Yeni qazıntı insan növünün müәyyәnlәşdirilmәsi üçün 1932 ildә Cәnubi Afrikada Florisbad adlı yerdә (Fri-Steyt әyalәti) T.F. Dreyerin tapdığı kәllә sümüyü әsas olmuşdur. Tәqr. 250 min il bundan әvvәlә aid edilir. Florisbaddan tapılan kәllәdәn başqa H.h.-yә Afrikadakı bir sıra digәr tapıntılar da aid olunur. Bunlar Eliye Sprinqs (Keniya), İleret (Quomde, Keniya), Omo-2 (Efiopiya), İrhud–1 (Mәrakeş), Sinqadan (Sudan) tapılmış kәllә, Haua Fteah (Kirenaika, Liviya), Muğarat әl-Aliyә (Mәrakeş) vә Dire-Daua (Efiopiya) tapıntılarıdır. S. Makbrerti vә A. Bruks hesab edirlәr ki, Afrikada Homo nәslinin tәkamülü 3 mәrhәlә keçmişdir: Homo erectus/erqaster > Homo helmei > Homo sapiens. H.h.-yә bәzәn qeyri-Afrika tapıntıları: Pontnevidd (Uels), Erinqsdorf (Almaniya), Zuttiyә (İsrail), Narmada (Hindistan), Maba, Dali, Çinnyuşan (Çin) dә aid olunur. Amerikalı antropoloqlar B. Vud vә M. Kollard Florisbad kәllәsini Homo heidelbergensis qazıntı insan növünә aid edirlәr. Mәrakeşdәki Cәbәl-İrhud tapıntılarını tәdqiq edәn alimlәr onları Florisbad kәllәsi ilә birlikdә “Homo sapiens” dәrrakәli insan növünün erkәn tәmsilçilәri xüsusi qrupuna daxil edirlәr.
    Florisbad kәllәsi (reproduksiya). Cәnubi Afrika
    Respublikası. Tәbiәt Tarixi Smitson
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ 
    HÓMO HELMEİ 
    HÓMO HELMEİ – qazıntı insan növü, Homo heidelbergensis (bax Heydelberq adamı) ilә Homo sapiens arasında keçid xarakteristikalara malik Pleystosen hominidlәri.
    Qazıntılara maliyyә yardımı göstәrәn K.E. Helmenin şәrәfinә adlandırılmışdır. Yeni qazıntı insan növünün müәyyәnlәşdirilmәsi üçün 1932 ildә Cәnubi Afrikada Florisbad adlı yerdә (Fri-Steyt әyalәti) T.F. Dreyerin tapdığı kәllә sümüyü әsas olmuşdur. Tәqr. 250 min il bundan әvvәlә aid edilir. Florisbaddan tapılan kәllәdәn başqa H.h.-yә Afrikadakı bir sıra digәr tapıntılar da aid olunur. Bunlar Eliye Sprinqs (Keniya), İleret (Quomde, Keniya), Omo-2 (Efiopiya), İrhud–1 (Mәrakeş), Sinqadan (Sudan) tapılmış kәllә, Haua Fteah (Kirenaika, Liviya), Muğarat әl-Aliyә (Mәrakeş) vә Dire-Daua (Efiopiya) tapıntılarıdır. S. Makbrerti vә A. Bruks hesab edirlәr ki, Afrikada Homo nәslinin tәkamülü 3 mәrhәlә keçmişdir: Homo erectus/erqaster > Homo helmei > Homo sapiens. H.h.-yә bәzәn qeyri-Afrika tapıntıları: Pontnevidd (Uels), Erinqsdorf (Almaniya), Zuttiyә (İsrail), Narmada (Hindistan), Maba, Dali, Çinnyuşan (Çin) dә aid olunur. Amerikalı antropoloqlar B. Vud vә M. Kollard Florisbad kәllәsini Homo heidelbergensis qazıntı insan növünә aid edirlәr. Mәrakeşdәki Cәbәl-İrhud tapıntılarını tәdqiq edәn alimlәr onları Florisbad kәllәsi ilә birlikdә “Homo sapiens” dәrrakәli insan növünün erkәn tәmsilçilәri xüsusi qrupuna daxil edirlәr.
    Florisbad kәllәsi (reproduksiya). Cәnubi Afrika
    Respublikası. Tәbiәt Tarixi Smitson
    HÓMO HELMEİ 
    HÓMO HELMEİ – qazıntı insan növü, Homo heidelbergensis (bax Heydelberq adamı) ilә Homo sapiens arasında keçid xarakteristikalara malik Pleystosen hominidlәri.
    Qazıntılara maliyyә yardımı göstәrәn K.E. Helmenin şәrәfinә adlandırılmışdır. Yeni qazıntı insan növünün müәyyәnlәşdirilmәsi üçün 1932 ildә Cәnubi Afrikada Florisbad adlı yerdә (Fri-Steyt әyalәti) T.F. Dreyerin tapdığı kәllә sümüyü әsas olmuşdur. Tәqr. 250 min il bundan әvvәlә aid edilir. Florisbaddan tapılan kәllәdәn başqa H.h.-yә Afrikadakı bir sıra digәr tapıntılar da aid olunur. Bunlar Eliye Sprinqs (Keniya), İleret (Quomde, Keniya), Omo-2 (Efiopiya), İrhud–1 (Mәrakeş), Sinqadan (Sudan) tapılmış kәllә, Haua Fteah (Kirenaika, Liviya), Muğarat әl-Aliyә (Mәrakeş) vә Dire-Daua (Efiopiya) tapıntılarıdır. S. Makbrerti vә A. Bruks hesab edirlәr ki, Afrikada Homo nәslinin tәkamülü 3 mәrhәlә keçmişdir: Homo erectus/erqaster > Homo helmei > Homo sapiens. H.h.-yә bәzәn qeyri-Afrika tapıntıları: Pontnevidd (Uels), Erinqsdorf (Almaniya), Zuttiyә (İsrail), Narmada (Hindistan), Maba, Dali, Çinnyuşan (Çin) dә aid olunur. Amerikalı antropoloqlar B. Vud vә M. Kollard Florisbad kәllәsini Homo heidelbergensis qazıntı insan növünә aid edirlәr. Mәrakeşdәki Cәbәl-İrhud tapıntılarını tәdqiq edәn alimlәr onları Florisbad kәllәsi ilә birlikdә “Homo sapiens” dәrrakәli insan növünün erkәn tәmsilçilәri xüsusi qrupuna daxil edirlәr.
    Florisbad kәllәsi (reproduksiya). Cәnubi Afrika
    Respublikası. Tәbiәt Tarixi Smitson