Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI - XMELNİTSKİ )
    HOMOFÓNİYA 
    HOMOFÓNİYA (homo… + yun. φωνή – sәs) – әsas vә müşayiәtçi sәslәrә bölünәn çoxsәsli musiqi növü. Qәdim Yunanıstanda “H.” anlayışı melodiyanın iki vә daha artıq sәslә (yaxud instrumental müşayiәtlә) unison vә ya oktava intervalında oxunmasını bildirirdi. Müasir anlamda H. sәsin 3 әsas funksiyası (melodiya, bas vә harmonik sәslәr) ilә sәciyyәlәnәn homofon-harmonik musiqili rabitәdir. Polifonik әsәrlәrin (madriqal vә s.) klavesin, lütnya vә orqanda (oxumaq әvәzinә) ifası, o cümlәdәn müğәnnini nәfәs vә ya yayla çalınan simli alәtdә müşayiәt edәn, bu әsәrin hansısa partiyasını ifa, yaxud yeni melodiyanı improvizә edәn instrumentalçının ifa praktikası H.-nın tәşәkkül tapmasında böyük rol oynamışdır. Harmonik alәtlәrdә çoxsәsli musiqinin bir tembrdә sәslәnmә әnәnәsi general-bas praktikasına hazırlıq olmuşdur. H. inkişafının general-bas deyilәn 1-ci mәrhәlәsi (17 әsr – 18 әsrin ortaları) polifonik vә homofon yazı prinsiplәrinin uyğunlaşdırılması ilә sәciyyәlәnir.
    2-ci mәrhәlә (18 әsrin ortaları – 19 әsr) homofon yazının yüksәlişi mәrhәlәsidir. Bu dövrdә homofon musiqi formaları aydınlaşır; homofon formalarının әmәlәgәlmәsinin әn yüksәk nailiyyәti sonata forması vә sonata-simfonik silsilәdir. Homofon yazının әsas vә keyfıyyәtcә yeni elementi akkorddur. Onun әsas xüsusiyyәti mәqam-funksionallıq bütövlüyüdür. H. sәslәr arasında ritmik nisbәtin variant müxtәlifliyinә yol verir, nәticәdә H. fakturasının tiplәri yaranır: akkord tipi; akkordlu, yaxud fiqurasiyalı müşayiәt ilә inkişaf etmiş melodiya tipi; polifoniklәşdirilmiş H. H.-nın әn spesifik xüsusiyyәti әsas vә әlavә sәslәr arasındakı ritmik tәzaddır; burada birincinin funksiyası daha qabarıqdır. Bir çox xalqların musiqisindә (o cümlәdәn Azәrb. musiqisindә) unison H. indi dә mövcuddur.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ 
    HOMOFÓNİYA 
    HOMOFÓNİYA (homo… + yun. φωνή – sәs) – әsas vә müşayiәtçi sәslәrә bölünәn çoxsәsli musiqi növü. Qәdim Yunanıstanda “H.” anlayışı melodiyanın iki vә daha artıq sәslә (yaxud instrumental müşayiәtlә) unison vә ya oktava intervalında oxunmasını bildirirdi. Müasir anlamda H. sәsin 3 әsas funksiyası (melodiya, bas vә harmonik sәslәr) ilә sәciyyәlәnәn homofon-harmonik musiqili rabitәdir. Polifonik әsәrlәrin (madriqal vә s.) klavesin, lütnya vә orqanda (oxumaq әvәzinә) ifası, o cümlәdәn müğәnnini nәfәs vә ya yayla çalınan simli alәtdә müşayiәt edәn, bu әsәrin hansısa partiyasını ifa, yaxud yeni melodiyanı improvizә edәn instrumentalçının ifa praktikası H.-nın tәşәkkül tapmasında böyük rol oynamışdır. Harmonik alәtlәrdә çoxsәsli musiqinin bir tembrdә sәslәnmә әnәnәsi general-bas praktikasına hazırlıq olmuşdur. H. inkişafının general-bas deyilәn 1-ci mәrhәlәsi (17 әsr – 18 әsrin ortaları) polifonik vә homofon yazı prinsiplәrinin uyğunlaşdırılması ilә sәciyyәlәnir.
    2-ci mәrhәlә (18 әsrin ortaları – 19 әsr) homofon yazının yüksәlişi mәrhәlәsidir. Bu dövrdә homofon musiqi formaları aydınlaşır; homofon formalarının әmәlәgәlmәsinin әn yüksәk nailiyyәti sonata forması vә sonata-simfonik silsilәdir. Homofon yazının әsas vә keyfıyyәtcә yeni elementi akkorddur. Onun әsas xüsusiyyәti mәqam-funksionallıq bütövlüyüdür. H. sәslәr arasında ritmik nisbәtin variant müxtәlifliyinә yol verir, nәticәdә H. fakturasının tiplәri yaranır: akkord tipi; akkordlu, yaxud fiqurasiyalı müşayiәt ilә inkişaf etmiş melodiya tipi; polifoniklәşdirilmiş H. H.-nın әn spesifik xüsusiyyәti әsas vә әlavә sәslәr arasındakı ritmik tәzaddır; burada birincinin funksiyası daha qabarıqdır. Bir çox xalqların musiqisindә (o cümlәdәn Azәrb. musiqisindә) unison H. indi dә mövcuddur.
    HOMOFÓNİYA 
    HOMOFÓNİYA (homo… + yun. φωνή – sәs) – әsas vә müşayiәtçi sәslәrә bölünәn çoxsәsli musiqi növü. Qәdim Yunanıstanda “H.” anlayışı melodiyanın iki vә daha artıq sәslә (yaxud instrumental müşayiәtlә) unison vә ya oktava intervalında oxunmasını bildirirdi. Müasir anlamda H. sәsin 3 әsas funksiyası (melodiya, bas vә harmonik sәslәr) ilә sәciyyәlәnәn homofon-harmonik musiqili rabitәdir. Polifonik әsәrlәrin (madriqal vә s.) klavesin, lütnya vә orqanda (oxumaq әvәzinә) ifası, o cümlәdәn müğәnnini nәfәs vә ya yayla çalınan simli alәtdә müşayiәt edәn, bu әsәrin hansısa partiyasını ifa, yaxud yeni melodiyanı improvizә edәn instrumentalçının ifa praktikası H.-nın tәşәkkül tapmasında böyük rol oynamışdır. Harmonik alәtlәrdә çoxsәsli musiqinin bir tembrdә sәslәnmә әnәnәsi general-bas praktikasına hazırlıq olmuşdur. H. inkişafının general-bas deyilәn 1-ci mәrhәlәsi (17 әsr – 18 әsrin ortaları) polifonik vә homofon yazı prinsiplәrinin uyğunlaşdırılması ilә sәciyyәlәnir.
    2-ci mәrhәlә (18 әsrin ortaları – 19 әsr) homofon yazının yüksәlişi mәrhәlәsidir. Bu dövrdә homofon musiqi formaları aydınlaşır; homofon formalarının әmәlәgәlmәsinin әn yüksәk nailiyyәti sonata forması vә sonata-simfonik silsilәdir. Homofon yazının әsas vә keyfıyyәtcә yeni elementi akkorddur. Onun әsas xüsusiyyәti mәqam-funksionallıq bütövlüyüdür. H. sәslәr arasında ritmik nisbәtin variant müxtәlifliyinә yol verir, nәticәdә H. fakturasının tiplәri yaranır: akkord tipi; akkordlu, yaxud fiqurasiyalı müşayiәt ilә inkişaf etmiş melodiya tipi; polifoniklәşdirilmiş H. H.-nın әn spesifik xüsusiyyәti әsas vә әlavә sәslәr arasındakı ritmik tәzaddır; burada birincinin funksiyası daha qabarıqdır. Bir çox xalqların musiqisindә (o cümlәdәn Azәrb. musiqisindә) unison H. indi dә mövcuddur.