HOMOFÓNİYA (homo… + yun. φωνή – sәs) – әsas vә müşayiәtçi sәslәrә bölünәn çoxsәsli musiqi növü. Qәdim Yunanıstanda “H.” anlayışı melodiyanın iki vә daha artıq sәslә (yaxud instrumental müşayiәtlә) unison vә ya oktava intervalında oxunmasını bildirirdi. Müasir anlamda H. sәsin 3 әsas funksiyası (melodiya, bas vә harmonik sәslәr) ilә sәciyyәlәnәn homofon-harmonik musiqili rabitәdir. Polifonik әsәrlәrin (madriqal vә s.) klavesin, lütnya vә orqanda (oxumaq әvәzinә) ifası, o cümlәdәn müğәnnini nәfәs vә ya yayla çalınan simli alәtdә müşayiәt edәn, bu әsәrin hansısa partiyasını ifa, yaxud yeni melodiyanı improvizә edәn instrumentalçının ifa praktikası H.-nın tәşәkkül tapmasında böyük rol oynamışdır. Harmonik alәtlәrdә çoxsәsli musiqinin bir tembrdә sәslәnmә әnәnәsi general-bas praktikasına hazırlıq olmuşdur. H. inkişafının general-bas deyilәn 1-ci mәrhәlәsi (17 әsr – 18 әsrin ortaları) polifonik vә homofon yazı prinsiplәrinin uyğunlaşdırılması ilә sәciyyәlәnir.
2-ci mәrhәlә (18 әsrin ortaları – 19 әsr) homofon yazının yüksәlişi mәrhәlәsidir. Bu dövrdә homofon musiqi formaları aydınlaşır; homofon formalarının әmәlәgәlmәsinin әn yüksәk nailiyyәti sonata forması vә sonata-simfonik silsilәdir. Homofon yazının әsas vә keyfıyyәtcә yeni elementi akkorddur. Onun әsas xüsusiyyәti mәqam-funksionallıq bütövlüyüdür. H. sәslәr arasında ritmik nisbәtin variant müxtәlifliyinә yol verir, nәticәdә H. fakturasının tiplәri yaranır: akkord tipi; akkordlu, yaxud fiqurasiyalı müşayiәt ilә inkişaf etmiş melodiya tipi; polifoniklәşdirilmiş H. H.-nın әn spesifik xüsusiyyәti әsas vә әlavә sәslәr arasındakı ritmik tәzaddır; burada birincinin funksiyası daha qabarıqdır. Bir çox xalqların musiqisindә (o cümlәdәn Azәrb. musiqisindә) unison H. indi dә mövcuddur.










