HOMOLİTİK REAKSİYALAR, r a d i k a l r e a k s i y a l a r (homo… + yun. Λύσις – dağılma, parçalanma) – kovalent rabitәnin simmetrik (homolitik) qırılması vә intermediatlar kimi sәrbәst radikalların әmәlә gәlmәsi ilә gedәn mürәkkәb kimyәvi reaksiyalar. Kimyәvi rabitәnin homolitik qırılmasına misal olaraq günәş şüasının tәsiri ilә molekulyar xlordan atomar xlorun әmәlә gәlmәsini göstәrmәk olar: Cl2 →2Cl. Rabitәnin homolitik qırılması qaz fazada vә qeyri-polyar hәlledicilәrdә gedәn reaksiyalar üçün daha xarakterikdir. Bәzәn elektrolit mәhlullarda elektronun daşınması nәticәsindә gedәn oksidlәşmә-reduksiya reaksiyaları H.r.-a aid edilir, mәs., Fe2+ + H2O2 → Fe3+ + OH– + OH•.
Rabitәnin homolitik qırılması zamanı әmәlә gәlәn sәrbәst radikallar rekombinasiyadan başqa, radikal zәncirvarı reaksiyaları
törәtmәklә cüt sayda elektronları olan molekullarla qarşılıqlı tәsirdә ola bilәr.
H.r.-a radikal әvәzetmә (mәs., alkanların halogenlәşmә, nitrolaşma, sulfoxlorlaşma reaksiyaları) vә birlәşmә (mәs., alkenlәrin peroksidlәrin iştirakı ilә hidrohalogenlәşmәsi), radikal polimerlәşmә, termiki krekinq, polimerlәrin destruksiyas proseslәri aiddir.
Əd.: Н о н х и б е л Д., У о л т о н Д. Химия свободных радикалов. М., 1977.










