HOMOTÓPİYA (homo... vә yun. τόπος –yer) – bir inikasın digәrinә deformasiyasının intuitiv tәsviri (tәsәvvürü). Daha dәqiq, X fәzasının f vә g inikaslarının Y fәzasına inikası o vaxt homotopik adlanır ki, tɛ [0, 1] parametrindәn kәsilmәz asılı olan ft : X→Y kәsilmәz inikaslar ailәsi mövcud olduq da f0=f, f1=g olsun; bu halda f~g yazırlar. H. adlanan bu ailә bütün kәsilmәz X→Y inikasların Ф(X, Y) fәzasında f nöqtәsini g nöqtәsi ilә әlaqәlәndirәn yoldur. Belә ki, inikasların homotopluğu inikasların fәzaları üçün ümumi “kәsilmәz yolla bağlı olmaq” münasibәtinin xüsusi halıdır. Ona görә dә, xüsusi halda, homotopluq münasibәti ekvivalentlik münasibәtidir, uyğun siniflәr (onlar homotopik siniflәr adlanır) isә Ф(X, Y) fәzasının xәtti bağlılıq komponentini tәsvir edir. ft(x) funksiyası dәyişәnlәr çoxluğuna nәzәrәn kәsilmәz olduq da, adәtәn belә hesab edirlәr ki, o, t parametrindәn kәsilmәz asılıdır, yәni F : X´[0, 1] → Y düsturu ilә tәyin olunan (bu inikası hәm dә f-i g ilә әlaqәlәndirәn H. adlandırırlar) F(x, t) = ft (x) inikası kәsilmәzdir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
HOMOTÓPİYA
HOMOTÓPİYA (homo... vә yun. τόπος –yer) – bir inikasın digәrinә deformasiyasının intuitiv tәsviri (tәsәvvürü). Daha dәqiq, X fәzasının f vә g inikaslarının Y fәzasına inikası o vaxt homotopik adlanır ki, tɛ [0, 1] parametrindәn kәsilmәz asılı olan ft : X→Y kәsilmәz inikaslar ailәsi mövcud olduq da f0=f, f1=g olsun; bu halda f~g yazırlar. H. adlanan bu ailә bütün kәsilmәz X→Y inikasların Ф(X, Y) fәzasında f nöqtәsini g nöqtәsi ilә әlaqәlәndirәn yoldur. Belә ki, inikasların homotopluğu inikasların fәzaları üçün ümumi “kәsilmәz yolla bağlı olmaq” münasibәtinin xüsusi halıdır. Ona görә dә, xüsusi halda, homotopluq münasibәti ekvivalentlik münasibәtidir, uyğun siniflәr (onlar homotopik siniflәr adlanır) isә Ф(X, Y) fәzasının xәtti bağlılıq komponentini tәsvir edir. ft(x) funksiyası dәyişәnlәr çoxluğuna nәzәrәn kәsilmәz olduq da, adәtәn belә hesab edirlәr ki, o, t parametrindәn kәsilmәz asılıdır, yәni F : X´[0, 1] → Y düsturu ilә tәyin olunan (bu inikası hәm dә f-i g ilә әlaqәlәndirәn H. adlandırırlar) F(x, t) = ft (x) inikası kәsilmәzdir.
HOMOTÓPİYA
HOMOTÓPİYA (homo... vә yun. τόπος –yer) – bir inikasın digәrinә deformasiyasının intuitiv tәsviri (tәsәvvürü). Daha dәqiq, X fәzasının f vә g inikaslarının Y fәzasına inikası o vaxt homotopik adlanır ki, tɛ [0, 1] parametrindәn kәsilmәz asılı olan ft : X→Y kәsilmәz inikaslar ailәsi mövcud olduq da f0=f, f1=g olsun; bu halda f~g yazırlar. H. adlanan bu ailә bütün kәsilmәz X→Y inikasların Ф(X, Y) fәzasında f nöqtәsini g nöqtәsi ilә әlaqәlәndirәn yoldur. Belә ki, inikasların homotopluğu inikasların fәzaları üçün ümumi “kәsilmәz yolla bağlı olmaq” münasibәtinin xüsusi halıdır. Ona görә dә, xüsusi halda, homotopluq münasibәti ekvivalentlik münasibәtidir, uyğun siniflәr (onlar homotopik siniflәr adlanır) isә Ф(X, Y) fәzasının xәtti bağlılıq komponentini tәsvir edir. ft(x) funksiyası dәyişәnlәr çoxluğuna nәzәrәn kәsilmәz olduq da, adәtәn belә hesab edirlәr ki, o, t parametrindәn kәsilmәz asılıdır, yәni F : X´[0, 1] → Y düsturu ilә tәyin olunan (bu inikası hәm dә f-i g ilә әlaqәlәndirәn H. adlandırırlar) F(x, t) = ft (x) inikası kәsilmәzdir.
