HÓNSÜ, H o n d o – Yaponiyada ada. Sakit okean, Yapon dәnizi, Daxili Yapon dәnizi, Suqaru (Sanqar), Kii, Kammon boğazları ilә әhatәlәnir. Uz. 1400 km-dәn çox, sah. 230,4 min km2 (ölkәnin әn böyük adası). Əh. 104 mln. (2010). Relyefindә alçaqdağlıq vә ortadağlıq üstünlük tәşkil edir. Ən yüksәk silsilәlәri Hida, Kiso, Akaisi adanın mәrkәzi hissәsindәdir. Mühüm düzәnliklәri: Kanto, Nobi, Kinki, Etiqo. H. seysmik zonada yerlәşir. Tez-tez zәlzәlәlәr olur. Çoxlu vulkan (әn hündürü Fudziyama vulkanıdır – 3776 m; Yaponiyada әn yüksәk zirvә) var. İqlimi şm.-da mülayim, c.- da subtropikdir. Orta temp-r yanvarda –2-dәn 5°C-yәdәk, iyulda 20–25°C-dir. İllik yağıntı 1000–3000 mm. Tayfunlar olur. Çayları (Sinano, Tone, Kiso vә s.) böyük hidroenerji ehtiyatına malikdir. Ən böyük gölü Bivadır. Dağlar şm.-da enli - yarpaqlı, c.-da hәmişәyaşıl subtropik meşәlәrlә örtülüdür. D.y. bәrәlәri vә sualtı tunellәr H.-nü yaxın adalarla әlaqәlәndirir. H. ilә Hokkaydo a. arasında uzunluğuna görә (53,85 km) dünyada ikinci (İsveçrәdәki Qotard tunelindәn sonra – 57,1 km) sualtı tunel çәkilmişdir. Ən böyük şәhәrlәri: Tokio, Osaka, Naqoya, Kioto, Yokohama, Kobe. Banday-Asahi, Hikko, Fudzi-Hakone-İdzu milli parkları H. әrazisindәdir. Tәsәrrüfatı haqqında mәlumat üçün bax Yaponiya mәqalәsinә.
34 prefekturadan ibarәt olan ada Yaponiyanın iqtisadi baxımdan әn çox inkişaf etmiş әrazisidir; milli gәlirin tәqr. 80%-i adanın payına düşür. Ölkәnin sәnaye potensialının böyük hissәsi vә istehsalın әn müasir sahәlәri, hәmçinin әsas mәdәni, elmi, maliyyә vә işgüzar mәrkәzlәrin çoxu burada tәmәrküzlәşmişdir. H.-nün müxtәlif rayonlarında çәltik (Niiqata), meyvә, tәrәvәz (Yamanaşi), taxıl, şibyәnin nadir növlәri (yalnız H.-da) vә pambıq becәrilir. Dağlıq әrazilәrdә dәqiq texnika (foto-videokamera, saat) istehsalı müәssisәlәri var. Yaponiyanın әnәnәvi kağız vә tekstil sәnayesi burada inkişaf etmişdir; çay vә ipәk istehsalının böyük hissәsi H.-nun payına düşür. Sink vә mis hasil olunur.
Honsü adası. Tovada-Hatimantay Milli Parkı. Oiarse çayı.
