HÖYZİNQA (Huizinga) Yohan (7.12. 1872, Qroningen – 1.2.1945, Arnema yaxınlığında De-Steq) – Niderland filosofu, mәdәniyyәt tarixçisi vә nәzәriyyәçisi, Niderland kral EAnın üzvü (1916), Qroningen Un-tini bitirmiş (1895), Qroningen (1905–15) vә Leyden
(1915–42, 1927–31 illәrdә tarix fakültәsinin dekanı, 1932–33 illәrdә rektor) un-tlәrinin prof.-u olmuşdur. 1942 ildә Hollandiya alman işğalı altına düşdüyü dövrdә H. nasizm ideologiyasına qarşı mübarizә aparmış, rasizm vә antisemitizm әleyhinә dәfәlәrlә çıxış etmiş, hәbs olunaraq girovlar düşәrgәsinә salınmış, üç aydan sonra sürgünә göndәrilmişdir.
H.-nın Avropa mәdәniyyәtinin dönüş mәrhәlәlәrinә (İntibah, Reformasiya, Niderland 17 әsrdә) dair morfoloji tәhlilindә O.Şpenqlerin tәsiri duyulur. H. “tarixi hәyati ideallar”ın (“qızıl әsr” haqqında xәyal, tәbiәtә qayıdışın bukolik idealı, İncildәki fәqirlik idealı, cәngavәrlik idealı, antik sivilizasiyanın intibahı idealı vә s.) tәdqiqi ilә mәşğul olmuşdur. “Orta әsrlәrin payızı: 14 vә 15 әsrlәrdә Fransa vә Niderlandda hәyat tәrzi formalarının vә tәfәkkür formalarının tәdqiqi” (“Herfsttij der Middeleeuwen: Studie over levensen gedachtenvormen de veertiende en vijftiende eeuw in Frankrijk en de Nederlanden”, 1919) tarixi әsәrindә yazılı mәnbәlәr (poetik әsәrlәr, burqund salnamәlәri, memuarlar, latındilli dini traktatlar, alman vә Niderland mistiklәrinin әsәrlәri vә s. dәn gәtirilmiş çoxsaylı sitatlar) әsasında “yetkin” orta әsrlәr dövrünün böhranı vә dağılması prosesinin sәciyyәvi cәhәtlәri әks etdirilmişdir.
H.-nın mәdәniyyәt fәlsәfәsinin mәrkәzindә insanın bütün hәyat fәaliyyәti sahәlәrini – dini mәrasim hәrәkәtlәrini vә idman yarışlarını, hәrbi iş vә mәhkәmә icraatını, incәsәnәt vә fәlsәfәni ehtiva edәn ilkin mәdәniyyәt forması kimi oyun anlayışı durur (“Oynayan insan: Mәdәniyyәtin oyun elementinin müәyyәnlәşdirilmәsi tәcrübәsi” “Homo ludens: Proeve eener bepaling van spelelement der cultuur”, 1938). Oyun öz mәqsәdi özündә olan, “gündәlik hәyatla әlaqәlәnmәyәn”, hәr hansı “maddi maraqlarla vә faydalanmaqla” şәrtlәnmәyәn, könüllü qәbul edilmiş pozulmaz qaydalara uyğun baş verәn vә “nikbin ruh yüksәkliyi” ovqatında hәyәcanla müşayiәt olunan azad fәaliyyәt kimi müәyyәnlәşdirilir.
H.-nın “sivilizasiyamızın tәnәzzülü vә qürubu hissi” ilә әlaqәli böhran hallarının dәrin tәhlilindәn ibarәt “Sabahkı günün kölgәsindә” (“İn de schaduwen van morgen”, 1935) essesi, sürgündә yazdığı “Zәdәlәnmiş dünya” (“Geschonden wereld”, 1945) oçerki Avropada geniş yayılmışdır.
H.-nın tarixi psixologiyanın vә gündәlik hәyatın tәdqiqinә müraciәt etmәsi onu fransız “Annallar” mәktәbinin bilavasitә sәlәfinә çevirir. Onun “Oynayan insan” kitabı 1950–60-cı illәrdә Qәrbdәki radikal nonkor formist düşüncәsinә (L.Mamford, H.Mar kuze vә b.) tәsir göstәrmişdir. “HP”, E y ç - p i (ing. Hewlett-Packard Inc.) – ABŞ transmilli şirkәti, İT üzrә dünyanın aparıcı istehsalçı vә tәchizatçılarından biri. Mәnzil-qәrargahı Palo-Alto ş.-ndә (Kaliforniya ştatı) yerlәşir.
1939 ildә V.Hyulit vә D.Pakkard tәrәfindәn tәsis olunmuşdur. Şirkәt 1966 ildә dünyada ilk mini kompüteri istehsal etmişdir. İstehsalı genişlәndirmәk mәqsәdilә bir çox şirkәtlәrin (“Compaq”, “Indigo”, “Mercury Interactive”, “Electronic Data Systems”, “Palm” vә s.) nәzarәt sәhmlәrini әldә etmiş “HP” 2015 ildә iki müstәqil –“HP Inc.” vә “Hewlett-Packard Enterprise” (mәnzil-qәrargahı Kaliforniya ştatının San-Xose ş.-ndә) ictimai şirkәtlәrinә ayrılmışdır.
Hazırda “HP” adı altında şәbәkә avadanlıqları, ofis vә fәrdi istifadә üçün printer, skaner, habelә kalkulyator, smartfon, server vә s. istehsal edilir, İT üzrә biznes xidmәtlәri göstәrilir. Dünyanın 137-dәn çox ölkәsindә layihә, konsaltinq vә istehsal müәssisәlәri var. “HP Inc.”dә çalışanların ümumi sayı 55 min nәfәr (2018), sәhmlәrinin ümumi dәyәri 34,62 mlr . dollar (2018); “Hewlett-Packard Enterprise”da çalışanların ümumi sayı 60 min nәfәr, sәhmlәrinin ümumi dәyәri 55,49 mlrd. dollardır (2018). Hәr iki şirkәtin sәhmlәri Nyu-York fond birjasında dәyәrlәndirilir.
