HUMORAL PATOLÓGİYA – sağlamlıq vә xәstәlik vәziyyәtini orqanizmin maye mühitlәrinin nisbәtlәri vә tәrkibinә әsasәn tәyin edәn tibb nәzәriyyәsi. H.p.-nın abstrakt konsepsiyası Hippokrat mәcmuәsindә әks olunmuşdur: hәyati tәzahürlәr dörd mayedәn (qan, selik, sarı öd vә qara öd) asılıdır vә onların harmonik qarışmasının pozulması xәstәliyә sәbәb olur. Bu konsepsiya Qalen tәrәfindәn inkişaf etdirilmiş vә tamamlanmış, İbn Sina vә Parasels tәrәfindәn qәbul olunmuşdur. Demәk olar ki, ikimin il müddәtindә H.p. konsepsiyası tibbin әsas nәzәriyyәlәrindәn biri olmuşdur. F.Silviyә görә, xәstәliklәrin iki başlıca qrupundan birinin әsasını toxumalarda turşuların, digәrinin әsasını isә toxumalarda qәlәvilәrin toplanması tәşkil edir. H.p.-nın görkәmli tәrәfdarlarından biri K. fon Rokitanski olmuşdur; o, xәstәnin bәdәn toxumalarındakı dәyişikliklәri qanın dәyişmәsi xarakterindәn asılı olaraq ikincili – orqanizmin ümumi xәstәlәnmәsinin yerli әlamәtlәri hesab etmişdir. 19 әsrin ortalarında eksperimental tәbabәtin vә patomorfologiyanın nailiyyәtlәri ilә әlaqәdar H.p. elmi faktlarla ziddiyyәt tәşkil etdi vә sellülyar patologiya nәzәriyyәsini irәli sürәn R.Virxovun әsәrlәri ilә qәti surәtdә rәdd edildi. Müasir tәbabәt H.p.-nın әsas müddәalarının aşkar yanlış olması ilә bәrabәr onun orqanizmin bir tam kimi başa düşülmәsindә pozitiv rolunu, hәmçinin orqanizmin daxili mühiti vә funksiyaların humoral tәnzimlәnmәsi haqqındakı tәlimin yaranmasında örnәk olduğunu etiraf edir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
HUMORAL PATOLÓGİYA
HUMORAL PATOLÓGİYA – sağlamlıq vә xәstәlik vәziyyәtini orqanizmin maye mühitlәrinin nisbәtlәri vә tәrkibinә әsasәn tәyin edәn tibb nәzәriyyәsi. H.p.-nın abstrakt konsepsiyası Hippokrat mәcmuәsindә әks olunmuşdur: hәyati tәzahürlәr dörd mayedәn (qan, selik, sarı öd vә qara öd) asılıdır vә onların harmonik qarışmasının pozulması xәstәliyә sәbәb olur. Bu konsepsiya Qalen tәrәfindәn inkişaf etdirilmiş vә tamamlanmış, İbn Sina vә Parasels tәrәfindәn qәbul olunmuşdur. Demәk olar ki, ikimin il müddәtindә H.p. konsepsiyası tibbin әsas nәzәriyyәlәrindәn biri olmuşdur. F.Silviyә görә, xәstәliklәrin iki başlıca qrupundan birinin әsasını toxumalarda turşuların, digәrinin әsasını isә toxumalarda qәlәvilәrin toplanması tәşkil edir. H.p.-nın görkәmli tәrәfdarlarından biri K. fon Rokitanski olmuşdur; o, xәstәnin bәdәn toxumalarındakı dәyişikliklәri qanın dәyişmәsi xarakterindәn asılı olaraq ikincili – orqanizmin ümumi xәstәlәnmәsinin yerli әlamәtlәri hesab etmişdir. 19 әsrin ortalarında eksperimental tәbabәtin vә patomorfologiyanın nailiyyәtlәri ilә әlaqәdar H.p. elmi faktlarla ziddiyyәt tәşkil etdi vә sellülyar patologiya nәzәriyyәsini irәli sürәn R.Virxovun әsәrlәri ilә qәti surәtdә rәdd edildi. Müasir tәbabәt H.p.-nın әsas müddәalarının aşkar yanlış olması ilә bәrabәr onun orqanizmin bir tam kimi başa düşülmәsindә pozitiv rolunu, hәmçinin orqanizmin daxili mühiti vә funksiyaların humoral tәnzimlәnmәsi haqqındakı tәlimin yaranmasında örnәk olduğunu etiraf edir.
HUMORAL PATOLÓGİYA
HUMORAL PATOLÓGİYA – sağlamlıq vә xәstәlik vәziyyәtini orqanizmin maye mühitlәrinin nisbәtlәri vә tәrkibinә әsasәn tәyin edәn tibb nәzәriyyәsi. H.p.-nın abstrakt konsepsiyası Hippokrat mәcmuәsindә әks olunmuşdur: hәyati tәzahürlәr dörd mayedәn (qan, selik, sarı öd vә qara öd) asılıdır vә onların harmonik qarışmasının pozulması xәstәliyә sәbәb olur. Bu konsepsiya Qalen tәrәfindәn inkişaf etdirilmiş vә tamamlanmış, İbn Sina vә Parasels tәrәfindәn qәbul olunmuşdur. Demәk olar ki, ikimin il müddәtindә H.p. konsepsiyası tibbin әsas nәzәriyyәlәrindәn biri olmuşdur. F.Silviyә görә, xәstәliklәrin iki başlıca qrupundan birinin әsasını toxumalarda turşuların, digәrinin әsasını isә toxumalarda qәlәvilәrin toplanması tәşkil edir. H.p.-nın görkәmli tәrәfdarlarından biri K. fon Rokitanski olmuşdur; o, xәstәnin bәdәn toxumalarındakı dәyişikliklәri qanın dәyişmәsi xarakterindәn asılı olaraq ikincili – orqanizmin ümumi xәstәlәnmәsinin yerli әlamәtlәri hesab etmişdir. 19 әsrin ortalarında eksperimental tәbabәtin vә patomorfologiyanın nailiyyәtlәri ilә әlaqәdar H.p. elmi faktlarla ziddiyyәt tәşkil etdi vә sellülyar patologiya nәzәriyyәsini irәli sürәn R.Virxovun әsәrlәri ilә qәti surәtdә rәdd edildi. Müasir tәbabәt H.p.-nın әsas müddәalarının aşkar yanlış olması ilә bәrabәr onun orqanizmin bir tam kimi başa düşülmәsindә pozitiv rolunu, hәmçinin orqanizmin daxili mühiti vә funksiyaların humoral tәnzimlәnmәsi haqqındakı tәlimin yaranmasında örnәk olduğunu etiraf edir.
