HÜQUQİ NİHİLİZM – vәtәndaşlar, vәzifәli şәxslәr, dövlәt vә ya ictimai strukturlar tәrәfindәn fәaliyyәtdә olan hüquq sisteminә hörmәtsizlik, mәnfi münasibәt. H.n. müxtәlif formalarda ifadә oluna bilәr: fәaliyyәtdә olan qanunvericiliyin müxtәlif cәzaya layiq әmәllәrlә qәsdәn pozulması; cәmiyyәtә fiziki, maddi, mәnәvi zәrәr yetirәn cinayәt әmәllәri (H.n.-in әn tәhlükәli növü); hüquqi sәrәncamlara kütlәvi әmәl olunmaması, yәni ictimai münasibәt subyektlәrinin öz davranışlarını fәaliyyәtdә olan hüquq normalarına uyğunlaşdırmadan istәdiklәri şәkildә hәrәkәt etmәlәri; ciddi hüquqi kolliziyalara sәbәb olan, hüquqi baxımdan yanlış normativ hüquqi aktların qәbulu; vәzifәli şәxslәr, rәsmi orqanlar tәrәfindәn qanunçuluq prinsipinin dövlәt idarәçiliyinin konstitusiya prinsiplәrinә zidd olan siyasi mәqsәdәuyğunluq prinsipi ilә әvәzlәnmәsi; dövlәt hakimiyyәtinin icraedici vә qanunverici orqanlarının bu orqanlar arasında gәrginlik, münaqişә, açıq qarşıdurma doğuran vә dövlәt idarәçiliyi sisteminә mәnfi tәsir göstәrәn konfrontasiyası; insanın konstitusiya hüquqlarının pozulması – onların praktiki reallaşdırılmasının qeyri-mümkünlüyü, dövlәt tәrәfindәn onların zәruri mühafizә vә müdafiәsinin olmaması; milli-hüquqi nihilizm – vәtәndaşların milli maraqlarının lazımi hüquqi müdafiә vә mühafizәsinin tәmin olunmaması, mәhdudlaşdırılması, yaxud müәyyәn şәkildә hipertrofiyaya uğradılması, onlara etinasızlıq göstәrilmәsi; doktrinalı hüquqi nihilizm – dövlәt-hüquqi gerçәkliyinin ehkamlaşdırılması, siyasәtin hüquq üzәrindә üstünlüyünün tәsbit edilmәsi. Tarixi tәcrübә göstәrir ki, hüquqla siyasәt arasında heç dә hәmişә paradiqmalı qarşılıqlı dolğunlaşma mümkün olmur. Siyasәtdә, adәtәn, hәqiqi hüquqiliyi aradan qaldıran, yaxud onu boş abstraksiyalara çevirәn praqmatik mәqsәdәuyğunluq prinsipi әsasdır. Siyasi ideologiya ictimai münasibәtlәr sistemindә bu vә ya digәr hüquqi proseslәrin tәşәkkülündә vә inkişafında çox vaxt qaydanı pozan qüvvә kimi çıxış edir.
H.n.-in qarşısını alan vasitәlәr bunlardır: vәtәndaşların ümumi vә hüquqi mәdәniyyәtinin yüksәldilmәsi; fәaliyyәtdә olan qanunvericiliyin tәkmillәşdirilmәsi; qanun pozuntularının profilaktikası; dövlәt idarәçiliyi sistemindә qanunçuluq prinsipinin möhkәmlәndirilmәsi; yüksәk ixtisaslı hüquq şünas kadrların hazırlanması.
