HÜSEYNOVA İradә Mәmmәd qızı (d.24. 05.1965, Ordubad ş.) – Azәrb. bioloqu. Biol. e.d. (2004), prof. (2009), AMEA-nın hәqiqi üzvü (2014), vitse-prezidenti (2018). ADU-nun (indiki BDU) kimya fakültәsini bitirmişdir (1987). AMEAnın Botanika İntunda kiçik elmi işçi, elmi işçi, böyük elmi işçi, aparıcı elmi işçi, baş elmi işçi vә Bioadaptasiya laboratoriyasının müdiri vәzifәlәrindә çalışmışdır (1991–2016). AMEA Molekulyar Biologiya vә Biotexnologiyalar İn-tunun baş direktorudur (2016 ildәn).
Respublika Elmi Tәdqiqatların Əlaqәlәndirilmәsi Şurasının Biologiya problemlәri üzrә Elmi Şurasının sәdri, YUNESKO yanında “Bioetika, elmi biliklәrin vә texnologiyaların etikası” üzrә Milli Komitәnin sәlahiyyәtli nümayәndәsinin müavini, “AMEA-nın xәbәrlәri” (biologiya vә tibb elmlәri) jurnalının baş redaktorunun müavini, AMEA Molekulyar Biologiya vә Biotexnologiyalar İntunun Elmi әsәrlәri jurnalının baş redaktorudur.
H.-nın elmi tәdqiqatları, әsasәn, ali bitkilәrin fotosintetik membranlarının struktur-funksional komponentlәri olan piqment-zülal komplekslәrinin sintezi, yığılması vә formalaşması proseslәrinin molekulyar-genetik mexanizmlәrinin öyrәnilmәsinә bitkilәrin abiotik (quraqlıq, şoranlıq, radiasiya) vә biotik (virus, fitoplazma, hәşәrat) streslәrә qarşı davamlılığının molekulyar-genetik әsaslarının aydınlaşdırılmasına hәsr olunmuşdur. 350-dәn artıq elmi әsәrin, o cümlәdәn 4 monoqrafiyanın, 2 kitabın, 1 metodik vәsaitin müәllifidir. AMEA-nın Hәsәn bәy Zәrdabi mükafatına (2014) layiq görülmüşdür. Elmi kadrların hazırlanmasında xidmәti var.
Ə s ә r l ә r i: Azәrbaycanda yayılan fitoplazmaların genetik müxtәlifliyi. B., 2015; C3 vә C4 bitkilәrin quraqlıq stresinә fizioloji-biokimyәvi adaptasiyası.
B., 2019; Регуляция синтеза и сборки пигмент-белковых комплексов пшеницы. М.: Наука, 2009; Структурно-молекулярная организация пигмент-белковых комплексов высших растений. Б., 2009.
