Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI - XMELNİTSKİ )
    HǗYGENS – FRENÉL PRİNSİPİ 
    HǗYGENS – FRENÉL PRİNSİPİ – dalğaların yayılma mexanizmini tәsvir vә izah edәn dalğa nәzәriyyәsinin әsas postulatı. H.-F.p. 1678 ildә X. Hüygens tәrәfindәn irәli sürülmüş prinsipin tәkmillәş dirilmiş formasıdır. Hüygensә görә L mәnbәyindәn yayılan vә t anında S(t) sәthinә çatan işıq dalğasının hәr bir nöqtәsi elementar sferik dalğaları ikinci (yәni, y e n i) mәnbәyinә çevrilir; t+Δt anında bu elementar yarımsferik dalğaların S(t+Δt) qurşayanı yeni әmәlә gәlәn dalğa sәthini tәyin edir (şәkil). Bu dalğa cәbhәsinә görә işığın yayılma istiqamәtini (dalğa cәbhәsinә perpendikulyar olan istiqamәt) müәyyәn etmәk olar. Hüygens prinsipi hәndәsi optika çәrçivәsindә dalğaların yayılmasını yaxşı izah etsә dә, işığın difraksiyası hadisәsini izah edә bilmir.
    1815 ildә O.J.Frenel birinci (ilkin) dalğanın çatdığı sәthin hәr bir nöqtәsinin şüalandırdığı ikinci elementar dalğaların koherentliyi vә interferensiyası haqqında müddәaları Hüygens prinsipinә әlavә etmәklә difraksiya hadisәlәrini dә izah edә bildi. Sonralar Q.R.Kirxhof H.–F.p.-nin ciddi riyazi ifadәsini aldı.
    H.–F.p.-nin kömәyilә müxtәlif istiqamәtlәrdә (işığın düzxәtli yayılması, qayıtması, sınması, qoşasınması, difraksiyası vә s.) yayılan işığın intensivliyinin paylanmasına aid bütün optik hadisәlәri izah etmәk mümkündür.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ 
    HǗYGENS – FRENÉL PRİNSİPİ 
    HǗYGENS – FRENÉL PRİNSİPİ – dalğaların yayılma mexanizmini tәsvir vә izah edәn dalğa nәzәriyyәsinin әsas postulatı. H.-F.p. 1678 ildә X. Hüygens tәrәfindәn irәli sürülmüş prinsipin tәkmillәş dirilmiş formasıdır. Hüygensә görә L mәnbәyindәn yayılan vә t anında S(t) sәthinә çatan işıq dalğasının hәr bir nöqtәsi elementar sferik dalğaları ikinci (yәni, y e n i) mәnbәyinә çevrilir; t+Δt anında bu elementar yarımsferik dalğaların S(t+Δt) qurşayanı yeni әmәlә gәlәn dalğa sәthini tәyin edir (şәkil). Bu dalğa cәbhәsinә görә işığın yayılma istiqamәtini (dalğa cәbhәsinә perpendikulyar olan istiqamәt) müәyyәn etmәk olar. Hüygens prinsipi hәndәsi optika çәrçivәsindә dalğaların yayılmasını yaxşı izah etsә dә, işığın difraksiyası hadisәsini izah edә bilmir.
    1815 ildә O.J.Frenel birinci (ilkin) dalğanın çatdığı sәthin hәr bir nöqtәsinin şüalandırdığı ikinci elementar dalğaların koherentliyi vә interferensiyası haqqında müddәaları Hüygens prinsipinә әlavә etmәklә difraksiya hadisәlәrini dә izah edә bildi. Sonralar Q.R.Kirxhof H.–F.p.-nin ciddi riyazi ifadәsini aldı.
    H.–F.p.-nin kömәyilә müxtәlif istiqamәtlәrdә (işığın düzxәtli yayılması, qayıtması, sınması, qoşasınması, difraksiyası vә s.) yayılan işığın intensivliyinin paylanmasına aid bütün optik hadisәlәri izah etmәk mümkündür.
    HǗYGENS – FRENÉL PRİNSİPİ 
    HǗYGENS – FRENÉL PRİNSİPİ – dalğaların yayılma mexanizmini tәsvir vә izah edәn dalğa nәzәriyyәsinin әsas postulatı. H.-F.p. 1678 ildә X. Hüygens tәrәfindәn irәli sürülmüş prinsipin tәkmillәş dirilmiş formasıdır. Hüygensә görә L mәnbәyindәn yayılan vә t anında S(t) sәthinә çatan işıq dalğasının hәr bir nöqtәsi elementar sferik dalğaları ikinci (yәni, y e n i) mәnbәyinә çevrilir; t+Δt anında bu elementar yarımsferik dalğaların S(t+Δt) qurşayanı yeni әmәlә gәlәn dalğa sәthini tәyin edir (şәkil). Bu dalğa cәbhәsinә görә işığın yayılma istiqamәtini (dalğa cәbhәsinә perpendikulyar olan istiqamәt) müәyyәn etmәk olar. Hüygens prinsipi hәndәsi optika çәrçivәsindә dalğaların yayılmasını yaxşı izah etsә dә, işığın difraksiyası hadisәsini izah edә bilmir.
    1815 ildә O.J.Frenel birinci (ilkin) dalğanın çatdığı sәthin hәr bir nöqtәsinin şüalandırdığı ikinci elementar dalğaların koherentliyi vә interferensiyası haqqında müddәaları Hüygens prinsipinә әlavә etmәklә difraksiya hadisәlәrini dә izah edә bildi. Sonralar Q.R.Kirxhof H.–F.p.-nin ciddi riyazi ifadәsini aldı.
    H.–F.p.-nin kömәyilә müxtәlif istiqamәtlәrdә (işığın düzxәtli yayılması, qayıtması, sınması, qoşasınması, difraksiyası vә s.) yayılan işığın intensivliyinin paylanmasına aid bütün optik hadisәlәri izah etmәk mümkündür.