XABERTİÓZ – qoyun, keçi vә b. gövşәyәn heyvanların helmint xәstәliyi. Törәdicisi yoğun bağırsaqda parazitlik edәn xabertiya (Chabertia ovina) nematodlarıdır. Uz. 13–26 mm, eni 0,56–0,91 mm-dir. Adi gözlә görünmәyәn nisbәtәn iri, demәk olar ki, kürәşәkilli ağız kapsulu ilә sәciyyәlәnir; ağız dәliyi antroventral olduğundan uc hissә dә kәsilmiş kimi görünür. Xarici mühitdә helmint yumurtalarından inkişaf edәn sürfәlәr iki qabıqdәyişmәdәn sonra invazion olur. İnvaziyalı sürfәlәr fekalidәn torpağa, әtraf bitkilәrә keçir. Sürfәlәr sahib orqanizmdә bağırsağın divarına girir, böyümә (artma) prosesindә iki dәfә qabığını dәyişdikdәn sonra bağırsağın mәnfәzinә çıxır vә cinsi yetkinliyә çatır (1–6 ay әrzindә). Törәdicinin mәnbәyi otlaqlarda, yem otu vә gölmәçәlәrdәn içdiyi su ilә parazitin sürfәsini udmaqla yoluxmuş heyvanlardır. Sahibin orqanizmindә 1 ilәdәk yaşayır. Parazitlәrlә çox yoluxduqda (intensiv invaziya) xәstә heyvanlarda ümumi zәiflik, kәskin arıqlama, lәng yerimә, ishal, anemiya, çәnәaltında şiş, yun örtüyünün pırtlaşması, yunun tökülmәsi vә s. әlamәtlәr olur. X. çox vaxt heyvanın ölümü ilә nәticәlәnir. M ü a l i c ә s i: fenotiazinlә dehelmintizasiya.
P r o f i l a k t i k a s ı: heyvanı otlağa buraxmazdan әvvәl dehelmintizasiya etmәk.
