XAÇLI HÖRÜMÇƏKLƏR (Araneus) –Theridiidae fәsilәsindәn hörümçәklәr cinsi. Bәdәn uz. adәtәn, 20–25 sm-әdәk olur; erkәklәri dişilәrindәn xırdadır. Qarıncığının üzәrindә xırda lәkәlәrdәn ibarәt xaçabәnzәr naxış sәciyyәvidir (adı buradandır). Tәqr. 1000 növü mәlumdur. Başlıca olaraq meşәlәrdә vә bağlarda yaşayır, çöl vә sәhrada yaşayan növlәri dә var. Ov torlarının diametri 2 m-dәn daha çox ola bilir. Adi X.h. (A. diadematus) geniş yayılmışdır. Qarıncığı üzәrindәki açıq rәngli sәciyyәvi lәkәlәrdәn ibarәt naxışdan başqa, yarpaqşәkilli tünd rәngli naxış (arxa hissәdә) var. Meşә kәnarında, talalarda, seyrәk meşәliklәrdә yaşayır. Ovunu (cücülәri) 1,5–2 m hünd.-dә açmış ov torunun mәrkәzindә gözlәyir. Payızda dişi fәrd yumurtalarını hörümçәk torundan düzәlmiş barama içәrisindә gizlәdәrәk qurumuş ağacın qabarmış qabıqları altına, yarıqlara vә b. gizli yerlәrә qoyur. Yazda yumurtalardan körpә fәrdlәr çıxır vә hörümçәk sapları üzәrindә havada uçaraq yayılır.
Adi xaçlı hörümçәk (A. diadematus).
