XAÇMAZ – Azәrb. Resp.-nda şәhәr (1936–38 illәrdә ştq). Xaçmaz r-nunun mәrkәzi. Bakı–Rostov-Don d.y.-nda st. Bakıdan 157 km aralı, Bakı–Dәrbәnd (Dağ. Resp.) avtomobil yolu kәnarında, Qudyal çayının sahilindә, Samur-Dәvәçi ovalığındadır. Əh. 46 min (2019). Şәhәrdә 5 mәktәbәqәdәr tәhsil müәssisәsi, 9 ümumtәhsil mәktәbi; şahmat, idman, uşaq musiqi, uşaq incәsәnәt mәktәblәri; peşә liseyi fәaliyyәt göstәrir. 2 kitabxana, 8 muzey, rәsm qalereyası, mәdәniyyәt evi, Olimpiya idman kompleksi, 5 park var.
X.-nın adı 17 әsrә aid mәnbәlәrdә çәkilir. Şәhәrin karvan ticarәt yolları üzәrindә yerlәşmәsi onun sürәtli inkişafına sәbәb olmuşdur.1936–38 illәrdә şәhәr tipli qәs. olmuş, 1938 ildә rayon tabelikli şәhәr statusunu almışdır. 20 әsrin әvvәlindә inşası başa çatmış Bakı–Mahaçqala (P e t r o v s k) d.y. xәtti üzәrindә Xaçmaz st.-nın tikintisi şәhәri mühüm nәql. Mәntәqәsinә çevirmişdir. Rusiyanın Dәrbәnd, Gürcüstanın Qardabani (Qaratәpә), Türkiyәnin İğdır, Ukraynanın Yalta şәhәrlәri ilә qardaşlaşmışdır.
