XALÇAÇILIQ – qәdim vә geniş yayılmış sәnәt növü. Mütәxәssislәrin fikrincә, X.-ın ilk vәtәni Qәdim Misir olmuş, sonralar buradan Aşşura, Babilistana, Kiçik Asiyaya, İrana vә Hindistana yayılmışdır. Arxeoloji materiallara vә yazılı mәnbәlәrә әsasәn bәzi tәdqiqatçılar hesab edirlәr ki, Azәrb.-da X.-la hәlә Tunc dövründәn (e.ә. 2-ci minilliyin sonu – 1-ci minilliyin әvvәllәrindәn) mәşğul olmuşlar. Bütöv halda qalmış xalça Dağlıq Altaydakı Pazırık kurqanlarından tapılmışdır. Yüksәk texnikaya vә mürәkkәb çeşidә malik olan bu xovlu xalça e.ә. 5 әsrә aiddir. Azәrb.-da X.-ın inkişafı haqqında Herodot, Klavdi Elian, Ksenofont vә b. mәlumat vermişlәr. Arxeoloji qazıntılar zamanı Mingәçevirdәn 1–3 әsrlәrә aid katakomba qәbirlәrdәn palaz vә xalça qalıqları aşkar edilmişdir. 19 әsrin ikinci yarısında Cәnubi Qafqazda X.-ın inkişaf etmiş mәrkәzlәri arasında Quba, Bakı, Şamaxı, Göyçay, Qazax, Quba, Zәngәzur, Cәbrayıl, Yelizavetpol (G ә n c ә ) qәzaları vә Zaqatala dairәsi xüsusi yer tuturdu.










