Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI - XMELNİTSKİ )
    XALKÓZ 
    XALKÓZ (yun. χαλκός – mis + osis) – metallozun bir növü; mis birlәşmәlәrinin toxumalarda toplanması nәticәsindә baş verir. Əsasәn, gözün X.-u tәsadüf edilir. Gözün X.-u tәrkibindә mis olan yad cisimlәrin gözә düşmәsi nәticәsindә mis birlәşmәlәrinin göz toxumalarında toplanmasıdır. Göz toxumalarında olan mis aseptik iltihabi proses törәdәrәk, sonralar irinli xarakter alır. Mis qırıntılarının gözdә uzun müddәt qalması ionlaşmış misin vә onun birlәşmәlәrinin tәdricәn әtraf toxumalara keçәrәk hәqiqi X.-un kliniki mәnzәrәsinin inkişaf etmәsinә sәbәb olur. Bu zaman buynuz qişanın dәrin qatlarında mavi-yaşılımtıl rәngdә tozşәkilli çöküntülәr meydana çıxır. Oxşar çöküntülәr buynuz qişanın arxa sәthindә vә göz almasının ön kamerasının sulu hissәsindә asılı vәziyyәtdә tәsadüf edilә bilәr. Əgәr gözün qüzehli qişası açıq rәnglidirsә, onun rәngindә yaşılımtıl çalara qәdәr dәyişikliyin meydana çıxması mümkündür (qüzehli qişa tünd rәngli olduqda belә dәyişiklik hiss olunmaya bilәr). X. zamanı dәyişikliklәrin olması göz bülluru üçün daha sәciyyәvidir: göz büllurunun fokus (yәni yandan) işıqlandırmaqla müayinәsi zamanı günәbaxan gülünü xatırladan özünәmәxsus şәkil olur (mәrkәzdә disk vә ondan radial istiqamәtdә lәçәkciklәr çıxır). Bu, göz büllurunun quruluş xüsusiyyәtlәri vә misin onun lif qrupları arasında çökmәsi ilә şәrtlәnir. Çökmә, adәtәn, büllurun ön sәthindә kapsulun altında yerlәşir. Büllurun keçәn işıq da oftalmoskopiyası zamanı o, şәffaf, yәni psevdokatarakta mәnzәrәsini xatırladır. Gözün biomikrokopiyası zamanı tozşәkilli maviyaşılımtıl çöküntü şüşәyәbәnzәr cisimdә vә adәtәn onun destruksiyası ilә birgә aşkar oluna bilәr. Misin tor qişada çökmәsi nadir hallarda müşahidә olunur. Gözün X.-unun m ü a l i c ә s i zamanı әks-işarә ilә ionizasiya proseduru aparılır.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ 
    XALKÓZ 
    XALKÓZ (yun. χαλκός – mis + osis) – metallozun bir növü; mis birlәşmәlәrinin toxumalarda toplanması nәticәsindә baş verir. Əsasәn, gözün X.-u tәsadüf edilir. Gözün X.-u tәrkibindә mis olan yad cisimlәrin gözә düşmәsi nәticәsindә mis birlәşmәlәrinin göz toxumalarında toplanmasıdır. Göz toxumalarında olan mis aseptik iltihabi proses törәdәrәk, sonralar irinli xarakter alır. Mis qırıntılarının gözdә uzun müddәt qalması ionlaşmış misin vә onun birlәşmәlәrinin tәdricәn әtraf toxumalara keçәrәk hәqiqi X.-un kliniki mәnzәrәsinin inkişaf etmәsinә sәbәb olur. Bu zaman buynuz qişanın dәrin qatlarında mavi-yaşılımtıl rәngdә tozşәkilli çöküntülәr meydana çıxır. Oxşar çöküntülәr buynuz qişanın arxa sәthindә vә göz almasının ön kamerasının sulu hissәsindә asılı vәziyyәtdә tәsadüf edilә bilәr. Əgәr gözün qüzehli qişası açıq rәnglidirsә, onun rәngindә yaşılımtıl çalara qәdәr dәyişikliyin meydana çıxması mümkündür (qüzehli qişa tünd rәngli olduqda belә dәyişiklik hiss olunmaya bilәr). X. zamanı dәyişikliklәrin olması göz bülluru üçün daha sәciyyәvidir: göz büllurunun fokus (yәni yandan) işıqlandırmaqla müayinәsi zamanı günәbaxan gülünü xatırladan özünәmәxsus şәkil olur (mәrkәzdә disk vә ondan radial istiqamәtdә lәçәkciklәr çıxır). Bu, göz büllurunun quruluş xüsusiyyәtlәri vә misin onun lif qrupları arasında çökmәsi ilә şәrtlәnir. Çökmә, adәtәn, büllurun ön sәthindә kapsulun altında yerlәşir. Büllurun keçәn işıq da oftalmoskopiyası zamanı o, şәffaf, yәni psevdokatarakta mәnzәrәsini xatırladır. Gözün biomikrokopiyası zamanı tozşәkilli maviyaşılımtıl çöküntü şüşәyәbәnzәr cisimdә vә adәtәn onun destruksiyası ilә birgә aşkar oluna bilәr. Misin tor qişada çökmәsi nadir hallarda müşahidә olunur. Gözün X.-unun m ü a l i c ә s i zamanı әks-işarә ilә ionizasiya proseduru aparılır.
    XALKÓZ 
    XALKÓZ (yun. χαλκός – mis + osis) – metallozun bir növü; mis birlәşmәlәrinin toxumalarda toplanması nәticәsindә baş verir. Əsasәn, gözün X.-u tәsadüf edilir. Gözün X.-u tәrkibindә mis olan yad cisimlәrin gözә düşmәsi nәticәsindә mis birlәşmәlәrinin göz toxumalarında toplanmasıdır. Göz toxumalarında olan mis aseptik iltihabi proses törәdәrәk, sonralar irinli xarakter alır. Mis qırıntılarının gözdә uzun müddәt qalması ionlaşmış misin vә onun birlәşmәlәrinin tәdricәn әtraf toxumalara keçәrәk hәqiqi X.-un kliniki mәnzәrәsinin inkişaf etmәsinә sәbәb olur. Bu zaman buynuz qişanın dәrin qatlarında mavi-yaşılımtıl rәngdә tozşәkilli çöküntülәr meydana çıxır. Oxşar çöküntülәr buynuz qişanın arxa sәthindә vә göz almasının ön kamerasının sulu hissәsindә asılı vәziyyәtdә tәsadüf edilә bilәr. Əgәr gözün qüzehli qişası açıq rәnglidirsә, onun rәngindә yaşılımtıl çalara qәdәr dәyişikliyin meydana çıxması mümkündür (qüzehli qişa tünd rәngli olduqda belә dәyişiklik hiss olunmaya bilәr). X. zamanı dәyişikliklәrin olması göz bülluru üçün daha sәciyyәvidir: göz büllurunun fokus (yәni yandan) işıqlandırmaqla müayinәsi zamanı günәbaxan gülünü xatırladan özünәmәxsus şәkil olur (mәrkәzdә disk vә ondan radial istiqamәtdә lәçәkciklәr çıxır). Bu, göz büllurunun quruluş xüsusiyyәtlәri vә misin onun lif qrupları arasında çökmәsi ilә şәrtlәnir. Çökmә, adәtәn, büllurun ön sәthindә kapsulun altında yerlәşir. Büllurun keçәn işıq da oftalmoskopiyası zamanı o, şәffaf, yәni psevdokatarakta mәnzәrәsini xatırladır. Gözün biomikrokopiyası zamanı tozşәkilli maviyaşılımtıl çöküntü şüşәyәbәnzәr cisimdә vә adәtәn onun destruksiyası ilә birgә aşkar oluna bilәr. Misin tor qişada çökmәsi nadir hallarda müşahidә olunur. Gözün X.-unun m ü a l i c ә s i zamanı әks-işarә ilә ionizasiya proseduru aparılır.