XALQ HAKİMİYYƏTİ – ümumi hakimiyyәtin (sosiumdakı hakimiyyәt) mәnbәyinin xalq olması, onun xalqın özü tәrәfindәn (birbaşa, yaxud seçdiyi nümayәndәlәri vasitәsilә) vә bütün xalqın maraqları naminә hәyata keçirilmәsi haqqında tәsәvvürü әks etdirәn ideologem.
X.h. iki elementdәn – xalq vә hakimiyyәt haqqında müddәalardan ibarәtdir. “Xalq” termini insanların vahid dövlәt-әrazi birliyi kimi başa düşülür, lakin bu vahid birlik bir çox әsaslara (iqtisadi, sosial, demoqrafik vә s.) görә diferensiasiya olunur. İnsanların diferensiasiya olunmuş tәbәqә vә qruplarını, ayrı-ayrı fәrdlәri müxtәlifyönlü (çox zaman bir-birinә әks) maraqlar hәrәkәtә gәtirir. “X.h.” anlayışının sәciyyәlәn dirilmәsindә bu cәhәt hәlledicidir. Bununla yanaşı, xalq ümumi hakimiyyәtin hәyata keçirilmәsindә iştirak etmәyә (bilavasitә, yaxud bilvasitә) hәqiqәtәn qabil olan birlik kimi başa düşülür. Müasir mәrhәlәdә X.h. probleminin mәrkәzindә “xalq”ın vә “elektorat”ın (dövlәt tәşkilatlanmasına malik birliyin seçici korpusu) qarşılıqlı әlaqәsi dayanır. “Elektorat” ölkәnin bütün әhalisindәn sayca xeyli azdır (müәyyәn olunmuş gender, yaş, әmlak, dil, hüquqi mәhdudlaşdırmaların tәsiri özünü göstәrir).
X.h.-nin ikinci elementi ümumi hakimiyyәtdir. Bu hakimiyyәtin mәnbәyi vә daşıyıcısı bütövlükdә cәmiyyәt, mәcmu halında götürülmüş “xalq”dır. Hakimiyyәtin cәmiyyәt (xalq) “bәdәn”indә mövcud olması onun bir halı, hakimiyyәtin hәyata keçirilmәsi isә digәr halıdır. Ümumi hakimiyyәtin hәr iki halı üzvi şәkildә әlaqәlidir. Tәbiәti etibarilә bölünmәz olan ümumi hakimiyyәtin mәhz gündәlik hәyatda praktiki tәcәssümü halında ondan böyük sayda ümumi hakimiyyәt sәlahiyyәtlәri ayrılır. İnsanların enerjisi sayәsindә bu sәlahiyyәtlәr X.h.-nin başqa bir forması kimi fәaliyyәt göstәrir, onunla birlikdә mövcud olur vә onu reallaşdırır.










