XALSEDÓN (Kiçik Asiyada qәdim yunan şәhәri Xalkidonun adından) – mineral; kvarsın (SiO2) yarımşәffaf, gizli kristallik növü. Qabıq, böyrәkvari, salxım şәkilli aqreqatlar, damarcıqlar, konkresiyalar vә s. әmәlә gәtirir. Sәrtliyi 6,5–7; sıxlığı 2570–2640 kq/m3. Kövrәkdir. Mum parıltılıdır. Müxtәlif rәnglәrdә olur: çәhrayı (serdolik), qırmızımtıl-sarı (k a r n e o l), qonur-qırmızı (s a r d e r), yaşıl (x r i z o p r a z), boz-mavi (s a p f i r i n) vә s. Nazik laylı X. әqiq, zolaqlı X. oniks adlanır. Mәmulat daşı vә abraziv materialdır. Yataqları Braziliya, Uruqvay, Hindistan, RF, Qazax. vә s. yerlәrdә var. Azәrb.-da Goranboy, Göygöl, Qazax, Qubadlı, Cәbrayıl, Şәmkir, Laçın, Kәlbәcәr r-nlarında rast gәlinir.

Xalsedon.










