XALSİDLƏR (Chalcidoidea) – parazit zәr qanadlılar fәsilәüstü. Bәdәn uz. 0,2–10 mm-dir. Rәngi çox zaman metal parıltılı olur. X. üçün qanadlardakı damarların reduksiya olunması sәciyyәvidir; qanadsız formaları da var. 22000-ә yaxın növü var. Bütün dünyada yayılmışdır. Sürfәlәri әsasәn parazitdir, sonradan bitkiyeyәnliyә keçmiş növlәrә (mәs., toxum yeyәnlәr) dә rast gәlinir. X.-in әksәr fәsilәlәri arasında tam çevirmә ilә inkişaf edәn müxtәlif qrup hәşarat sürfәlәrinin ekto- vә endoparazitlәri mәlumdur; yumurtalarda (mәs., trixoqrammlar), puplarda (Pteromalus puparum – kәlәm kәpәnәyi pupunun paraziti) vә qeyritam çevrilmә ilә inkişaf edәn hәşaratların – yastıcalar, çanaqlı yastıcalar, mәnәnәlәr (mәs., afelinuslar) bәdәnindә parazitlik edәn X. var. Bәzi X. – faydalı entomofaqların ikincidәrәcәli parazitlәridir. Bir sıra X., o cümlәdәn Eurytoma cinsinin növlәri taxılı, әriyi, gavalını vә s. bitkilәri zәdәlәyir. X.-ın bәzi növlәrindәn k.t. bitkilәrinin vә meşә növlәrinin zәrәrvericilәrinә qarşı biol. mübarizә metodlarında istifadә olunur.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
XALSİDLƏR
XALSİDLƏR (Chalcidoidea) – parazit zәr qanadlılar fәsilәüstü. Bәdәn uz. 0,2–10 mm-dir. Rәngi çox zaman metal parıltılı olur. X. üçün qanadlardakı damarların reduksiya olunması sәciyyәvidir; qanadsız formaları da var. 22000-ә yaxın növü var. Bütün dünyada yayılmışdır. Sürfәlәri әsasәn parazitdir, sonradan bitkiyeyәnliyә keçmiş növlәrә (mәs., toxum yeyәnlәr) dә rast gәlinir. X.-in әksәr fәsilәlәri arasında tam çevirmә ilә inkişaf edәn müxtәlif qrup hәşarat sürfәlәrinin ekto- vә endoparazitlәri mәlumdur; yumurtalarda (mәs., trixoqrammlar), puplarda (Pteromalus puparum – kәlәm kәpәnәyi pupunun paraziti) vә qeyritam çevrilmә ilә inkişaf edәn hәşaratların – yastıcalar, çanaqlı yastıcalar, mәnәnәlәr (mәs., afelinuslar) bәdәnindә parazitlik edәn X. var. Bәzi X. – faydalı entomofaqların ikincidәrәcәli parazitlәridir. Bir sıra X., o cümlәdәn Eurytoma cinsinin növlәri taxılı, әriyi, gavalını vә s. bitkilәri zәdәlәyir. X.-ın bәzi növlәrindәn k.t. bitkilәrinin vә meşә növlәrinin zәrәrvericilәrinә qarşı biol. mübarizә metodlarında istifadә olunur.
XALSİDLƏR
XALSİDLƏR (Chalcidoidea) – parazit zәr qanadlılar fәsilәüstü. Bәdәn uz. 0,2–10 mm-dir. Rәngi çox zaman metal parıltılı olur. X. üçün qanadlardakı damarların reduksiya olunması sәciyyәvidir; qanadsız formaları da var. 22000-ә yaxın növü var. Bütün dünyada yayılmışdır. Sürfәlәri әsasәn parazitdir, sonradan bitkiyeyәnliyә keçmiş növlәrә (mәs., toxum yeyәnlәr) dә rast gәlinir. X.-in әksәr fәsilәlәri arasında tam çevirmә ilә inkişaf edәn müxtәlif qrup hәşarat sürfәlәrinin ekto- vә endoparazitlәri mәlumdur; yumurtalarda (mәs., trixoqrammlar), puplarda (Pteromalus puparum – kәlәm kәpәnәyi pupunun paraziti) vә qeyritam çevrilmә ilә inkişaf edәn hәşaratların – yastıcalar, çanaqlı yastıcalar, mәnәnәlәr (mәs., afelinuslar) bәdәnindә parazitlik edәn X. var. Bәzi X. – faydalı entomofaqların ikincidәrәcәli parazitlәridir. Bir sıra X., o cümlәdәn Eurytoma cinsinin növlәri taxılı, әriyi, gavalını vә s. bitkilәri zәdәlәyir. X.-ın bәzi növlәrindәn k.t. bitkilәrinin vә meşә növlәrinin zәrәrvericilәrinә qarşı biol. mübarizә metodlarında istifadә olunur.
