XAMENEİ Əli (tam adı Seyid Əli Hüseyni Xamenei) (d. 16.7.1939, Mәşhәd) – İran dini, dövlәt vә siyasi xadimi. Ruhani ailәsindәndir. Mәşhәd vә Qum mәdrәsәlәrin dә tәhsil almış, R.Xomeyninin yaxın silahdaşı olmuşdur. 1963–75 illәrdә şah әleyhinә mübarizәdә iştirakına görә dәfәlәrlә hәbs edilmişdir. 1979 ilin sonu – 1980 ilin әvvәllәrindә Tehranın cümә imamı [faktiki olaraq İran İslam Respublikasında (İİR) siyasi informasiyanın koordinatoru], 1980 ildә Ə.Bәnisәdr hökumәtindә müdafiә nazirinin müavini, paytaxt dairәsindәn Mәclis deputatı idi.
1981 ilin oktyabrında M.Rәcainin ölümündәn sonra Xomeyninin dәstәyilә İİR prezidenti vәzifәsindә ruhanilәrin ilk tәmsilçisi, sonra isә hakim İslam Respublikası Partiyasının baş katibi olmuşdur. Ali İnqilab Şurasının mәdәniyyәt üzrә sәdri vәzifәsini tutduğu zaman inqilabi tribunallara arxalanaraq 1982 ilәdәk müxalifәtә qarşı sәrt tәdbirlәr görmüşdür. 1985 ilin avqustunda yenidәn prezident seçilmişdir. 1989 ildә İİR Konstitusiyası üzrә komitәnin sәdri idi. Xomeyninin ölümündәn sonra Mәclisixebreqan (Ekspertlәr şurası) tәrәfindәn rәhbәr seçilmişdir. X. ali rәhbәrin komanda-inzibati funksiyalarını mәhkәmә, silahlı qüvvәlәr, KİV, kәşfiyyat, polis, iqtisadiyyat vә maliyyә sahәlәrindә geniş prezident sәlahiyyәtlәri hesabına möhkәmlәndirmişdir. 1994 ildәn 8 mәrcә әt-tәqliddәn biridir. Mühafizәkar mövqeyi, hәmçinin ABŞ vә İsrail әleyhinә çıxışları ilә yadda qalır. İqtisadi sahәdә özәllәşdirmәnin tәrәfdarı vә
elmi-texniki cәrәyanlara münasibәtdә mütәrәqqi mövqedәdir. Kök hüceyrәlәrinin, terapevtik klonlaşdırmanın, atom energetikasının (ölkәdә nüvә silahının istehsalı vә tәtbiqi formal olaraq qadağandır) tәtbiqi lehinә bir sıra fәtvalar vermişdir. X. dinihüquqi әsәrlәrin, әrәb dilindәn tәrcümәlәrin müәllifidir.
