Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI - XMELNİTSKİ )
    XAN FEY 
    XAN FEY (tәqr. e.ә. 280 – tәqr. e.ә. 233) – Çin filosofu. “Xan Fey-szı” traktatında Lao-szının daosizm ideyalarına, Syun-szının insanın şәr tәbiәti haqqında tәliminә vә min szya adlar mәktәbinin arqumentlәndirmә metodlarına әsaslanaraq, legizm ideyalarını әn dolğun şәkildә ifadә etmişdir. “Forma vә adlar”ın (sinmin) proto mәntiqindәn vә “rәmzlәr vә әdәdlәr”in numerologiyasından istifadә edәrәk, Şan Yan, Şen Dao vә Şen Buxayın “hakimiyyәtә/gücә” (şi) vә “qanunlara/nümunәlәrә” (fa) әsaslanan avtoritar vә әxlaqdankәnar “mәharәt/ustalıq” (şu) kimi qiymәtlәndirdiklәri dövlәt idarәçiliyi haqqında tәsәvvürlәrini inkişaf etdirmişdir.
    X.F. sonrakı fәlsәfi sistemlәr (xüsusilә neo konfusiçilik) üçün әn mühüm olan daoli-prinsip anlayışları arasındakı әlaqәni ifadә etmişdir: “Dao saysız-hesabsız şeylәri elә edir ki, onlardan saysız-hesabsız prinsiplәr müәyyәnlәşir. Prinsiplәr şeylәri formalaşdıran işarәlәrdir (ven). Dao sayәsindә saysız-hesabsız şeylәr formalaşır”. Daonun universal funksiyası kimi yalnız “formalaşdırma”nı (çen) deyil, hәm dә “doğurmanı/canlandırmanı” (şen) qәbul edәn filosof hesab edirdi ki, dao “rәmzi forma”da tәmsil oluna bilәr. Ona әmәletmә hisslәr üzәrindә nәzarәt vә ruhәn tәrki-dünyalıq tәlәb edir. X.F. tәlimi vahid hökmdar-despotun ilahilәşdirilmәsini, qeyri-zadәgan bürokratiyasının tayfa zadәganlığından, praqmatikliyin әnәnәdәn, qanunun (fa) etik-ritual әxlaqdan üstünlüyünü әsaslandırmaqla Çindә ilk mәrkәzlәşdirilmiş Sin imperiyasının rәsmi ideologiyasının formalaşmasına әhәmiyyәtli töhfә vermişdir.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ 
    XAN FEY 
    XAN FEY (tәqr. e.ә. 280 – tәqr. e.ә. 233) – Çin filosofu. “Xan Fey-szı” traktatında Lao-szının daosizm ideyalarına, Syun-szının insanın şәr tәbiәti haqqında tәliminә vә min szya adlar mәktәbinin arqumentlәndirmә metodlarına әsaslanaraq, legizm ideyalarını әn dolğun şәkildә ifadә etmişdir. “Forma vә adlar”ın (sinmin) proto mәntiqindәn vә “rәmzlәr vә әdәdlәr”in numerologiyasından istifadә edәrәk, Şan Yan, Şen Dao vә Şen Buxayın “hakimiyyәtә/gücә” (şi) vә “qanunlara/nümunәlәrә” (fa) әsaslanan avtoritar vә әxlaqdankәnar “mәharәt/ustalıq” (şu) kimi qiymәtlәndirdiklәri dövlәt idarәçiliyi haqqında tәsәvvürlәrini inkişaf etdirmişdir.
    X.F. sonrakı fәlsәfi sistemlәr (xüsusilә neo konfusiçilik) üçün әn mühüm olan daoli-prinsip anlayışları arasındakı әlaqәni ifadә etmişdir: “Dao saysız-hesabsız şeylәri elә edir ki, onlardan saysız-hesabsız prinsiplәr müәyyәnlәşir. Prinsiplәr şeylәri formalaşdıran işarәlәrdir (ven). Dao sayәsindә saysız-hesabsız şeylәr formalaşır”. Daonun universal funksiyası kimi yalnız “formalaşdırma”nı (çen) deyil, hәm dә “doğurmanı/canlandırmanı” (şen) qәbul edәn filosof hesab edirdi ki, dao “rәmzi forma”da tәmsil oluna bilәr. Ona әmәletmә hisslәr üzәrindә nәzarәt vә ruhәn tәrki-dünyalıq tәlәb edir. X.F. tәlimi vahid hökmdar-despotun ilahilәşdirilmәsini, qeyri-zadәgan bürokratiyasının tayfa zadәganlığından, praqmatikliyin әnәnәdәn, qanunun (fa) etik-ritual әxlaqdan üstünlüyünü әsaslandırmaqla Çindә ilk mәrkәzlәşdirilmiş Sin imperiyasının rәsmi ideologiyasının formalaşmasına әhәmiyyәtli töhfә vermişdir.
    XAN FEY 
    XAN FEY (tәqr. e.ә. 280 – tәqr. e.ә. 233) – Çin filosofu. “Xan Fey-szı” traktatında Lao-szının daosizm ideyalarına, Syun-szının insanın şәr tәbiәti haqqında tәliminә vә min szya adlar mәktәbinin arqumentlәndirmә metodlarına әsaslanaraq, legizm ideyalarını әn dolğun şәkildә ifadә etmişdir. “Forma vә adlar”ın (sinmin) proto mәntiqindәn vә “rәmzlәr vә әdәdlәr”in numerologiyasından istifadә edәrәk, Şan Yan, Şen Dao vә Şen Buxayın “hakimiyyәtә/gücә” (şi) vә “qanunlara/nümunәlәrә” (fa) әsaslanan avtoritar vә әxlaqdankәnar “mәharәt/ustalıq” (şu) kimi qiymәtlәndirdiklәri dövlәt idarәçiliyi haqqında tәsәvvürlәrini inkişaf etdirmişdir.
    X.F. sonrakı fәlsәfi sistemlәr (xüsusilә neo konfusiçilik) üçün әn mühüm olan daoli-prinsip anlayışları arasındakı әlaqәni ifadә etmişdir: “Dao saysız-hesabsız şeylәri elә edir ki, onlardan saysız-hesabsız prinsiplәr müәyyәnlәşir. Prinsiplәr şeylәri formalaşdıran işarәlәrdir (ven). Dao sayәsindә saysız-hesabsız şeylәr formalaşır”. Daonun universal funksiyası kimi yalnız “formalaşdırma”nı (çen) deyil, hәm dә “doğurmanı/canlandırmanı” (şen) qәbul edәn filosof hesab edirdi ki, dao “rәmzi forma”da tәmsil oluna bilәr. Ona әmәletmә hisslәr üzәrindә nәzarәt vә ruhәn tәrki-dünyalıq tәlәb edir. X.F. tәlimi vahid hökmdar-despotun ilahilәşdirilmәsini, qeyri-zadәgan bürokratiyasının tayfa zadәganlığından, praqmatikliyin әnәnәdәn, qanunun (fa) etik-ritual әxlaqdan üstünlüyünü әsaslandırmaqla Çindә ilk mәrkәzlәşdirilmiş Sin imperiyasının rәsmi ideologiyasının formalaşmasına әhәmiyyәtli töhfә vermişdir.