XAN YUY (ikinci adı Tuyçji, lәqәbi Çanli) (768, Xeyan, Xenan – 824, Çanyan, indiki Sian ş.) – Çin yazıçısı, mütәfәkkir. Mәmur ailәsindә anadan olmuşdur. Konfusiçilik tәrәfdarı olan X.Y. buddizmi cәhalәt sayaraq, ona qarşı çıxmışdır; 819 ildә Buddanın barmağı haqqında imperatorun adına tәqdim edilmiş cәsarәtli mәruzәsinә görә ölümә mәhkum olunmuş, sonradan bu qәrar sürgünlә әvәz edilmişdir. Lyu Szunyuanla bәrabәr “qәdim dövrә qayıdış” hәrәkatına başçılıq etmiş, sadәlik vә mәna aydınlığına әsaslanan quven әdәbi üslubunda yazıb-yaratmışdır. Nasir vә filosof kimi mәşhurlaşmış X.Y.-un çoxsaylı traktatları [“Yol haqqında” (“Yuan Dao”), “İnsanın tәbiәti haqqında” (“Yuan sin”) vә s.], esselәri [“Müәllimlәr haqqında” (“Şi şo”), “Tәlimdә irәlilәyiş haqqında” (“Szin syue sze”) vә s.], mәktubları vә s. әsәrlәri ictimai quruluş vә idarәetmә mәsәlәlәri haqqındadır. Du Funun tәsiri ilә qәlәmә aldığı әsәrlәri fәlsәfi lirika nümunәsidir.










