XANIMOTU, b e l l a d o n n a (Atropa bella-donna) – badımcançiçәklilәr fәsilәsindәn çoxillik ot bitkisi. Gövdәsi bәzәn bәnövşәyi çalarlı, yuxarı hissәdә vәzili sıxtüklü olub, hünd. adәtәn, 1 m-dәn artıqdır. Çox budaqlı iri köklәri olan kökümsovu çox şaxәlidir. Yarpaqları sadә, alt yarpaqları növbәli, üstdәkilәr, demәk olar ki, qarşılıqlıdır. Zәngvarı çiçәklәri qonur-bәnöv şәyi, yaxud boz-bulanıq qırmızıdır (uz. 20–25 mm), çox vaxt tәk-tәk, yaxud cüt olub, başıaşağı әyilmiş, yarpaq qoltuqları altında yerlәşir. Bәnövşәyi-qara rәngli parlaq meyvәlәri çoxtoxumludur. Cәnubi, Qәrbi, Mәrkәzi Avropada, әsasәn, enliyarpaqlı meşәlәrdә yayılmışdır. Mühafizә edilir. Zәhәrli bitkidir. Onun bütün hissәlәrindә xeyli miqdarda alkaloid (atropin vә onun izomeri olan hiossiamin, skopolamin vә s.) var. Şimali Osetiya vә Dağ.-da rast gәlinir. Azәrb.-da Qafqaz X. (A. caucasica) bitir. X.-dan alınan dәrman preparatları spazmolitik ağrıkәsici, sakitlәşdirici kimi tibdә istifadә edilir. Yarpaq vә köklәrindәn mәdәnin xora xәstәliklәrindә, öddaşı xәstәliyindә, babasil, nevralgiya vә bronxial astmada istifadә edilәn preparatlar alınır. Dәrman xammalı almaq üçün xüsusi tәsәrrüfatlarda becәrilir. Belladonnanın lat. növ adı gözәl mәnası verәn italyan sözü “bella” vә qadın mәnası verәn “donna”dan götürülmüşdür. Keçmişdә modabaz qadınlar xüsusi parlaqlıq vermәk mәqsәdilә gözlәrinә X. şirәsi damcıladırdılar.
Adi xanımotu (Atropa bella-donna), çiçәyi vә meyvәsi.
