XANKƏNDİ KURQANLARI – Azәrb. Resp.-nın Xankәndi ş.-nin şm.-ında, Xocalı ilә hәmsәrhәd әrazidә Tunc dövrünә aid arxeoloji abidә. Bir-birinin yaxınlığında yerlәşәn 12 kurqan müәyyәnlәşdirilmişdir. Kurqanların hәr birindә 40–50 ölü basdırılmışdır. Hünd. 1,5 m, diametri 24 m olan 119 №-li kurqanın tәpәsi bir qәdәr dağılmışdır. Kurqanın altındakı әn qәdim torpaq qәbirin üstündә düzәldilmiş meydança novşәkilli oyuqla әhatәlәnmiş, şm.-ş. tәrәfdәki girişi böyük daş plitә ilә örtülmüşdür. Girişin sağ tәrәfindә insan skeletinә rast gәlinmişdir. Diametri 4,5 m olan dairәvi meydançada 36 böyük vә azyaşlı insan skeleti qeydә alınmışdır. Skeletlәr bükülü, oturaq, uzadılmış, müxtәlif istiqamәtlәrә yönәldilmiş vәziyyәtdә dәfn olunmuşdur.Bir çox halda ölülәrin başı altına gil camlar vә ya daş qoyulmuşdur; müxtәlif әşyalarla, o cümlәdәn daşdan, metaldan, sümükdә düzәldilmiş әmәk alәti, qızıl vә ya başqa bәzәk әşyaları, içәrisinә azuqә qoyulmuş qab-qacaqla birlikdә dәfn edilmişdir. Mәrkәzi hissәdә arxası üstә uzadılmış böyük insan skeleti aşkarlanmışdır. Onun әtrafında daş toppuz, tunc nizә ucluğu, 2 daş hәvәng tapılmışdır. Qәbirin c.-ş. hissәsindә 6 daş oxucluğuna, 5 sümük iy başlığına, şm.-ında isә pasta muncuqların qızıl pilәklәrinә vә 6 daş asmaya rast gәlinmişdir. Bundan başqa qәbirdәn toxuma karkas üzәrindә hazırlanmış 22 әdәd әzilmiş gil qab tapılmışdır. Kollektiv dәfnlә seçilәn bu qәbirgil mәhlulla bәrkidilmiş çay daşları ilә qapadılmışdır. Bu tәbәqәdәn üstdә Son Tunc dövrünә aid kollektiv dәfn qeydә alınmışdır. Burada aşkar olunan 125 №-li kurqan hәcmcә kiçik olsa da, 3 tәbәqәlidir. Erkәn Tunc dövrünә aid kollektiv dәfndәn yalnız bükülü vәziyyәtdә, sol yanı üstә olan bir skelet qalmışdır. Onun baş vә ayaq tәrәfindә keçi skeletinә rast gәlinmişdir. Yaxınlıq da daş toppuz, tunc nizә ucu, çaxmaqdaşıdan 5 ox ucluğu, qızıl tәbәqәdәn asma, daş hәvәng, 30 obsidian (d ә v ә g ö z ü) parçası, 1 nukleus vә gil qab parçaları aşkarlanmışdır.










