XÁNTI DİLİ, o s t y a q d i l i – xantıların dili. Xantı-Mansi muxtar mahalında – Yuqra vә Yamal-Nen muxtar mahalında, hәmçinin Tomsk vilayәtinin Aleksandrovskoye vә Karqasok r-nlarında yayılmışdır. Bu dildә danışanların sayı tәqr. 9,6 min nәfәrdir (2010).
X.d. fin-uqor dillәrinin uqor qrupunun Ob-uqor yarımqrupuna daxildir. 3 dialekt qrupu var: ş. (Vax-Vasyuqan, Surqut, Salım), c. (demәk olar ki, ölü İrtış dialekti ilә tәmsil olunur), şm. [Orta Ob (şerkal), Kazım, Beryozovo (Şurışkar), Uralyanı (Obdor)]. Ş. vә şm. dialektlәrinin fonetika, morfologiya vә leksikasındakı әhәmiyyәtli fәrqlәr onların yaxın qohum dillәr qrupu hesab edilmәsinә әsas verir.
1930-cu illәrin әvvәllәrindәn latın qrafikası әsasında tәrtib edilmiş әlifbadan istifadә olunmuş, 1937 ildәn Kirill qrafikasına keçilmişdir. Hazırda müxtәlif dialektlәr üçün bir neçә әlifbadan istifadә olunur. 1960-cı illәrә qәdәr bәzi dialektlәrdә tәdris әdәbiyyatı nәşr edilmişdir, hazırda yalnız Kazım vә Beryozovo dialektlәrindә kitablar çap olunur. Ümumi әdәbi norma yoxdur. Bütün bunlar X.d.-nin tәdrisini çәtinlәşdirir. Bәdii әdәbiyyat bir neçә dialektdә yaranır. Televiziya vә radio verilişlәri, dövri mәtbuat Kazım dialektindәdir.










