XÁRA YOSUNLARI – sistematiklәrin sinif, yaxud şöbә ranqına ayırdığı yaşıl yosunların qәdim qrupu. Mürәkkәb topa quruluşlu kök-yarpağın uz. 20–30 sm (bәzәn 1 m-әdәk) olur; 1 nәhәng (15 sm-әdәk) çoxnüvәli hüceyrәlәrdәn ibarәt buğum araları qısa boylu budaqcıqlardan yaranan düyünlәrlә növbәlәşir. Ooqonilәr (tәrkibindә 1 iri yumurtahüceyrә olur) vә anteridilәr (çoxhüceyrәli saplardan ibarәtdir, hәr hüceyrәdә 2 qamçılı spermato zoidin formalaşdığı) steril saplardan ibarәt sarğı ilә әhatә olunmuşdur. Ziqota (oospora) dinclik dövründәn sonra cücәrir. 6 növü mәlumdur. Ən çox yayılan xara (Chara) vә nitella (Nitella) cinslәridir. Adәtәn, cәngәlliklәr yaradaraq, gölmәçәlәrdә, şirinsulu göllәrdә yaşayır; bәzәn şortәhәr sularda-estuarilәrdә, laqunlarda bitir. Dayaz sular üçün sәciyyәvidir, lakin 40 m-әdәk dәrinliyә girә bilir. Əhәng hopmuş oosporlara (hirogenitlәrә) görә Silurdan mәlumdur, bәzi müasir növlәri Mezozoya qәdәr tәdqiq edilir. Bitkilәrin fiziologiyası vә biokimyasın da model obyekt kimi istifadә olunur.










