XARAKTERİSTİK TƏNLİK – 1) matrisin X.t.-i –
şәklindә cәbri tәnlik. Sol tәrәfdәki determinant
matrisi determinantının diaqonal elementlәrindәn λ-nı çıxmaqla alınır. Bu determinant λ-ya nәzәrәn x a r a k t e r i s t i k ç o x h ә d l i d i r; (–λ)n + S1(–λ)n–1+ → +S2(–λ)n–2+...+Sn = 0 kimi yazılır; burada S1 = a11+a22+...+ann m a t r i s i n i z i adlanır, S2 – bütün ikitәrtibli baş minorların, yәni
(i < k) minorların cәmidir vә s., Sn isә A matrisinin determinantıdır. X.t.-in λ1,...,λn köklәri A matrisinin m ә x s u s i q i y m ә t l ә r i adlanır. Hәqiqi simmetrik matrisdә, hәmçinin Ermit matrisindә bütün λk-lar
hәqiqidir, hәqiqi çәp simmetrik matrisdә bütün λk-lar xәyali әdәdlәrdir. Hәqiqi ortoqonal matris, hәmçinin unitar matris halında, bütün λk-lar üçün |λk|=1. X.t.-ә riyaziyyat, mexanika, fizika vә astrono miyanın müxtәlif sahәlәrindә rast gәlinir. Planetlәrin әsri sarsıntısının tәyini X.t.-ә gәtirilir, buna görә X.t.-ә әsri tәnlik dә deyilir.
2) Sabitәmsallı xәtti diferensial tәnliyin X.t.-i – a0y(n) + a1y(n–1)+ ... +an–1y′ + any = 0 cәbri tәnliyindә y vә onun törәmәlәrini λ-nın dәrәcәlәri ilә әvәz etdikdә alınan a0λn + a1λn–1 + ... + an–1λ + an = 0 tәnliyi. y = ceλx şәklindә xüsusi hәlli tapdıqda X.t. tәtbiq edilir.










