Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI - XMELNİTSKİ )
    XARDAL YARPAQYEYƏNLƏRİ 
    XARDAL YARPAQYEYƏNLƏRİ – xaç çiçәkli bitkilәrin zәrәrvericilәri olan yarpaqyeyәnlәr fәsilәsindәn böcәklәr. Bәdәninin uz. 4–7 mm, rәngi tünd-göy, yaxud yaşılımtıl-göydür. Ən zәrәrli 3 növü – Qәrb X.y.-nә (Colaphellus sophiae), әsasәn Orta Avropada, şәrq X.y. (Col. hoefti) Rusiyanın c. vә ş.-indә, Qafqazda, Qәrbi Sibirin c.-unda, Orta vә Kiçik Asiyada, Sibir X.y.-nә (Col. alpinus) isә Şәrqi Sibirdә vә Monqolustanda rast gәlinir.
    İldә bir dәfә nәsil verirlәr. Böcәklәr torpağın üst qatında qışlayırlar. Yazda alaq otlarının vә becәrilәn xaççiçәklilәrin yarpaqlarını yeyirlәr. Bitkilәrin üzәrinә vә torpaq topalarının altına 10–20 yumurta (cәmi 300-әdәk) qoyurlar. Sürfәlәri yarpaqları, qonçәlәri, çiçәklәri yeyir, çox vaxt mәhsulun tam mәhvinә sәbәb olur. Torpaqda puplaşır. M ü b a r i z ә t ә d b i r l ә r i: erkәn dondurma şumu, alaq otları ilә mübarizә, әkin sahәsinin insektisidlәrlә işlәnmәsi.
     
    Şәrq xardal yarpaqyeyәni (Colaphellus hoefti).
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ 
    XARDAL YARPAQYEYƏNLƏRİ 
    XARDAL YARPAQYEYƏNLƏRİ – xaç çiçәkli bitkilәrin zәrәrvericilәri olan yarpaqyeyәnlәr fәsilәsindәn böcәklәr. Bәdәninin uz. 4–7 mm, rәngi tünd-göy, yaxud yaşılımtıl-göydür. Ən zәrәrli 3 növü – Qәrb X.y.-nә (Colaphellus sophiae), әsasәn Orta Avropada, şәrq X.y. (Col. hoefti) Rusiyanın c. vә ş.-indә, Qafqazda, Qәrbi Sibirin c.-unda, Orta vә Kiçik Asiyada, Sibir X.y.-nә (Col. alpinus) isә Şәrqi Sibirdә vә Monqolustanda rast gәlinir.
    İldә bir dәfә nәsil verirlәr. Böcәklәr torpağın üst qatında qışlayırlar. Yazda alaq otlarının vә becәrilәn xaççiçәklilәrin yarpaqlarını yeyirlәr. Bitkilәrin üzәrinә vә torpaq topalarının altına 10–20 yumurta (cәmi 300-әdәk) qoyurlar. Sürfәlәri yarpaqları, qonçәlәri, çiçәklәri yeyir, çox vaxt mәhsulun tam mәhvinә sәbәb olur. Torpaqda puplaşır. M ü b a r i z ә t ә d b i r l ә r i: erkәn dondurma şumu, alaq otları ilә mübarizә, әkin sahәsinin insektisidlәrlә işlәnmәsi.
     
    Şәrq xardal yarpaqyeyәni (Colaphellus hoefti).
    XARDAL YARPAQYEYƏNLƏRİ 
    XARDAL YARPAQYEYƏNLƏRİ – xaç çiçәkli bitkilәrin zәrәrvericilәri olan yarpaqyeyәnlәr fәsilәsindәn böcәklәr. Bәdәninin uz. 4–7 mm, rәngi tünd-göy, yaxud yaşılımtıl-göydür. Ən zәrәrli 3 növü – Qәrb X.y.-nә (Colaphellus sophiae), әsasәn Orta Avropada, şәrq X.y. (Col. hoefti) Rusiyanın c. vә ş.-indә, Qafqazda, Qәrbi Sibirin c.-unda, Orta vә Kiçik Asiyada, Sibir X.y.-nә (Col. alpinus) isә Şәrqi Sibirdә vә Monqolustanda rast gәlinir.
    İldә bir dәfә nәsil verirlәr. Böcәklәr torpağın üst qatında qışlayırlar. Yazda alaq otlarının vә becәrilәn xaççiçәklilәrin yarpaqlarını yeyirlәr. Bitkilәrin üzәrinә vә torpaq topalarının altına 10–20 yumurta (cәmi 300-әdәk) qoyurlar. Sürfәlәri yarpaqları, qonçәlәri, çiçәklәri yeyir, çox vaxt mәhsulun tam mәhvinә sәbәb olur. Torpaqda puplaşır. M ü b a r i z ә t ә d b i r l ә r i: erkәn dondurma şumu, alaq otları ilә mübarizә, әkin sahәsinin insektisidlәrlә işlәnmәsi.
     
    Şәrq xardal yarpaqyeyәni (Colaphellus hoefti).