XARƏZM VİLAYƏTİ – Özbәkistan Resp.-nın şm.-q.-indәdir. Sah. 6,3 min km2. Əh. 1,7 mln. (2015). 10 r-nu (tumanı), 2 şәhәri vә 9 ştq. var. Mәrkәzi Ürgәnc ş.-dir.
Tәbiәt. Sәthi alçaq düzәnlikdir. Ərazisindәn Amudәrya çayı axır. Q.-dә vә c.-q.-dә Qaraqum sәhrasına birlәşir. İqlimi kәskin kontinentaldır. Qışı mülayim soyuq,az qarlı, yayı isti vә qurudur. Orta temp-r yanvarda –5°C, iyulda 27,3°C-dir. İllik yağıntı 80–90 mm-dir (әsasәn mart vә apreldә düşür). C.-da çoxlu şor göl, bataqlıq vә şoranlıq var. Vil.-in çox hissәsini suvarılan torpaqlar tutur. Tәbii bitki örtüyü Amudәryanın subasar hissәsindә (tuqay meşәlәri) vә qumluq sahәlәrdә (saksaul vә s.) qalmışdır. Ondatra vә bataqlıq qunduzu yerli şәraitә uyğunlaşdırılmışdır. Amudәrya çayı balıqla zәngindir.
H. vil. Özb.-ın aqrar-sәnayә regionlarından biridir. Vilayәtin iqtisadiyyatında k.t. mühüm yer tutur. Fermer tәsәrrüfatlarının sayı 5 mindәn çoxdur. X.-dә yetişdirilәn xam pambığın 98%-i, taxılın 65%-i bu tәsәrrüfatların payına düşür. Yerli sәnaye, әsasәn, k.t. mәhsullarını tәkrar emal edir, hәmçinin xalça, tikinti materialları vә qida mәhsulları istehsalı müәssisәlәri var. İnkişaf edәn turizm sferasında xarici turistlәrә göstәrilәn xidmәtlәr xüsusi yer tutur.
Vilayәt әrazisindә d.y.-nın ümumi uz. tәqr. 130 km, avtomobil yollarının uz. 2,3 min km (o cümlәdәn bәrkörtüklü yolların uz. tәqr. 2 min km). Mәrkәzi Asiya, Rusiya vә MDB ölkәlәrinin bir sıra şәhәrlәri ilә әlaqә hava nәql. ilәdir.
