XÁRKOV ƏMƏLİYYATI (1942) – Böyük Vәtәn müharibәsi (1941–45) gedişindә sovet qoşunlarının almanların “Cәnub” ordu qrupuna qarşımayın 12–29-da Xarkov yaxınlığında keçirdiklәri hәrbi әmәliyyatlar. 1942 il mayın әvvәllәrindә sovet Cәnub-Qәrb cәbhәsinin әmәliyyat qrupu vә Cәnub cәbhәsinin sağ qanadı Belqorodun şәrq sәrhәdlәrindә, Şimali Donets çayı boyunda yerlәşirdi. Onlara qarşı almanların “Cәnub” ordu qrupunun 6-cı ordusu vә “Kleyst” ordu qrupu müqavimәt göstәrirdi. Ümumi qüvvәlәr nisbәti artilleriya (1,2 dәfә) vә tanklara görә (1,6 dәfә) sovet qoşunlarının, şәxsi heyәtә (1,1 dәfә) vә tәyyarәlәrә (1,6 dәfә) görә düşmәnin xeyrinә idi. Cәnub-Qәrb cәbhәsinin zәrbә qruplaşmalarımayın 12-dә başlayan vә 3 gün davam edәn gәrgin döyüşlәrdәn sonra almanların 6-cı ordusunun müdafiә xәttini yararaq 18–50 km irәlilәdilәr. Lakin bundan sonra Qırmızı ordunun fәal әmәliyyatlar keçirmәmәsi alman komandanlığının iri qruplaşmalar yaratmasına, hәmçinin Krımdan aviasiyanın bir hissәsinin Xarkov yaxınlığına gәtirilmәsinә şәrait yaratdı. Mayın 17-dә alman qoşunları Cәnub-Qәrb cәbhәsinin әsas qruplaşmalarına arxadan zәrbә vuraraq mühasirә tәhlükәsi yaratdılar. Tәhlükәyә rәğmәn sovet komandanlığı Xarkova hücumu davam etdirirdi. Mayın 23-dә alman qoşunları sovet qoşunlarını Barvenkovo çıxıntısında mühasirәyә aldılar. Mayın 24-dәn 29-dәk gedәn qızğın döyüşlәr nәticәsindә mühasirәyә alınmış qoşunların әsas hissәsi hәlak oldu, yaxud әsir götürüldü, yalnız 22 min nәfәr mühasirәdәn çıxarıldı. X.ә. nәticәsindә sovet Cәnub-Qәrb vә Cәnub cәbhәlәrnin qoşunları mәğlubiyyәtә uğradı. Ümumi itkilәr: 171 min nәfәr ölәn, 106 min nәfәr yaralanan, çox sayda döyüş texnikası. Alman qoşunları strateji tәşәbbüsü әlә aldı vә 1942 ilin yayında Stalinqrad vә Qafqaz istiqamәtindә hücum üçün әlverişli mövqe tutdu.










