XÁRYEVKA DƏFİNƏSİ – Ukraynada Seym çayının sağ sahilindә, Sumı vil.-nin Putivl r-nunun Xaryevka k. Yaxınlığında 1949 ildә tapılmış 7 әsr – 8 әsrin birinci rübünә aid әşyalar. Əsas hissәsi tәsadüfәn aşkar edilmişdir; D.T. Berezovets tәrәfindәn qazıntılar gedişindә X.d.-nin әşyaları toplanmış, onların küpәdә, sinxron mәskәndәn kәnarda yerlәşmәsi müәyyәnlәşdirilmişdir. 110 әdәd dәlikli Cyprea moneta balıqqulağı, 70 әdәd, әsasәn, gümüş (1484 q), bәzәn qızıl suyuna salınmış vә qızıl (33 q) әşyalar vә onların hissәlәri (bәzilәri tunc karkaslı), o cümlәdәn ulduzşәkilli vә kürәşәkilli asma “sırğalar”; sinәbәndlәr vә bilәrziklәr (o cümlәdәn içiboş), lövhәşәkilli fibulalar, toqqa, kәmәr haşiyәlәri vә s. qeydә alınmışdır.
Bәnzәr tәrkibli dәfinәlәr erkәn orta әsrlәr Dnepr dәfinәlәrinin 2-ci qrupu kimi müәyyәnlәşdirilmişdir; Orta Dneprboyudan Sever Donetsinin yuxarı axarlarınadәk mәlumdur. Bu dәfinәlәrdә tәmsil olunan bәzәk әşyaları Penkovka mәdәniyyәtini vә Koloçin mәdәniyyәtini әvәzlәmiş Saxnovka tipli abidәlәrlә birlikdә 1-ci qrupa daxil olan dәfinәlәr (Martınovka dәfinәlәri dairәsi) üçün sәciyyәvi әşyaları әvәz etmişdir. X.d. vә buna bәnzәr dәfinәlәrin gizlәdilmәsi, ehtimalki, 730-cu illәrdә bir sıra cәnub-şәrqi slavyan tayfalarının Xәzәr xaqanlığının tabeliyinә keçmәsi ilә bağlı olmuşdur.
Xaryevka dәfinәsindәn tapılmış Bizans sırğaları. 6–7 әsrlәr.
