XAŞ, k ә l l ә p a ç a, b a ş - a y a q – qoyun baş-ayağından vә ya mal ayaqlarından bişirilәn xörәk növü. X. hazırlamaq üçün başayağı
ütür, dırnaqları ayırır, qarını (kәllәpaçadan fәrqli olaraq, qarın yalnız X.-a әlavә edilir) tәmizlәyib yuyur, doğrayır, sonra su ilә doldurulmuş qazanda vamla bişirirlәr. Bişәndәn sonra әt sümükdәn ayrılır, qazana sarıkök, istiot, duz әlavә olunur. X., adәtәn, üstünә sarımsaqlı sirkә, sarımsaqlı qatıq vә ya abqora әlavә edilib sәhәr tezdәn yeyilir. Qidalı vә yüksәkkalorilidir. Xalq tәbabәtindә, әsasәn, sümük kövrәkliyi xәstәliklәrindә, sınıqdan sonra sümüyün möhkәmlәndirilmәsi üçün, mәdә xәstәliklәrindә vә s. istifadә olunur. “X.” sözünün etimologiyası (“aş” sözünün bәzi türkdilli xalqlarda “haş, xaş, qaş” kimi tәlәffüz edilmәsi), xörәyin hazırlanma qaydası, tәrkibi vә s. onun qonşu xalqların mәtbәxinә Azәrb.-dan keçdiyini göstәrir.










