XAŞA (Onobrychis) – paxlakimilәr fәsilәsindәn bitki cinsi. Çoxillik, yaxud birillik iri otlar, bәzәn yarımkolcuqlardır. Ucu sivrilәşmiş yarpaqaltlıqları olan yarpaqları mürәkkәb tәk lәlәkli, bәzәn kökyanı biryarpaqlıdır; çiçәk qrupunda örtücü yarpaqlar (brakteyalar) yalnız tikanşәkillidir. Kәpәnәkşәkilli çiçәklәri çoxçiçәkli qoltuq salxımlarında toplanmışdır. Ağımtıl, yaxud sarımtıl, çәhrayı, bәzәn qırmızı çiçәklәri, adәtәn daha açıq, yaxud tünd damarlı olur. Yastı, yarmkürәşәkilli, yaxud ilbiz kimi burulmuş, qırışıq, çox vaxt tikanlı meyvәsi 2–3 toxumlu açılmayan paxladır. Avropada, Aralıq dәnizi ölkәlәrindә vә Qәrbi Asiyada 130-adәk növü mәlumdur; dağların yuxarı qurşağına qәdәr qumlu, daşlı vә çınqıllı yamaclarda bitir. Azәrb.-da 22 növü yayılmışdır; 3 növü – hündür X. (O. altissima), Kür X.-sı (O. Cyri) vә Zaqafqaziya X.-sı (O. transcaucasica) becәrilir. Hәr 3 növü qiymәtli yem bitkisidir. 100 kq yaşıl kütlәsindә 22 yem vahidi, 3,1 kq hәzmolunan protein, 6,5 q karotin var. Quraqlığa davamlı, balverәn bitkidir. Torpağı azotla zәnginlәşdirmәklә bәrabәr, hәm dә bütün yazlıq bitkilәrin sәlәfidir. Dәrman vә dekorativ bitkidir.
Buynuzcuqlu xaşa (Onobrychis cornuta).
