Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
ABCÇDEƏFGĞHIX
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI - XMELNİTSKİ )
    XATLON VİLAYƏTİ 
    XATLON VİLAYƏTİ – Tac.-ın c.-unda vilayәt. 1988 il sentyabrın 8-dә tәşkil olunmuşdur. Şm.-da resp. tabeli rayonlarla, ş.-dә Dağlıq Bәdәxşan Muxtar Vilayәti ilә, c.-da Əfqanıstanla, q.-dә Özb.-la hәmsәrhәddir. Sah. 24,6 min km2. Əh. 3,35 mln. (2020). 21 r-nu, 4 şәhәri, 17 ştq. var. İnz. m. Boxtar ş.-dir (2.11.1992 ilәdәk Kurqan-Tәpә ş.).
     
    Tәbiәt. Vilayәtin әrazisi Hissar-Alay drının әtәklәrindә yerlәşir. Düzәnliklәrdә vә dağәtәyi yerlәrdә boz torpaqlar yayılmışdır, süni suvarma şәraitindә pambıq vә s. becәrilir. Kserofitli seyrәk meşәlәr püstә, badam, sumaq vә s.-dәn ibarәtdir. Ön dağlıqlarda bitkilәrin qırılması eroziya vә sürüşmә proseslәrini artırmışdır. Subtropik kontinental iqlimi var. Orta temp-r yanvarda dәrәlәrdә vә dağ әtәklәrindә 2°C-dәn –2°C-yәdәk, iyulda 30°C-dir. Əsas çayları Pәnc vә Vaxşdır. Faydalı qazıntılardan neft, qaz yataqları var, bor filizlәri, daşduz, karbonatlı süxurlar vә s. yayılmışdır.
    Vil. iqtisadiyyatının әsasını yüngül sәnaye (pambıqtәmizlәmә vә dәri-ayaqqabı müәssisәlәri) tәşkil edir. Unüyütmә, yağ, әt, meyvә vә tәrәvәz konservlәri istehsalı yeyinti sәnayesinin әsas sahәlәridir. Kimya sәnayesi (Vaxş azot-tuk z-du), elektrotexnika vә metal emalı üzrә sәnaye müәssisәlәri fәaliyyәt göstәrir.
    Vaxş çayı üzәrindәki SES kaskadının fәaliyyәt göstәrәn stansiyalarının müәyyәn edilmiş gücü ildә tәqr. 4775 MVt-dır. Nurek SES (ildә tәqr. 3000 MVt) ölkәnin elektrik enerjisi istehsalının tәqr. 75%-ini tәmin edir.
    K.t-nda suvarma әkinçiliyi geniş yayılmışdır. Meliorasiya sistemindә Vaxş vә digәr kanalların sularından istifadә olunur. Naziklifli pambıq, dәnli bitkilәr (buğda, arpa, qarğıdalı), hәmçinin tәrәvәz, kartof, yem bitkilәri becәrilir. Üzüm, әtirşah, şәkәr qamışı plantasiyaları var. Dәnli bitkilәr (828,8 min t), pambıq çiyidi (262,8 min t), tәrәvәz (846,1 min t), bostan bitkilәri (422,9 min t), meyvә vә gilәmeyvә (125,8 min t) vә üzümün (83,0 min t) illik istehsalı üzrә vilayәt Resp.-da 1-ci yerdәdir (2014). Heyvandarlıq (süd vә süd mәhsulları istehsalı), ipәkçilik inkişaf etmişdir. Davar (hissar, qaragül qoyunları), qaramal, donuz yetişdirilir.
    Bir neçә d.y. stansiyası vә aeroport fәaliyyәt göstәrir. Balneomüalicә kurortu var.
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ 
    XATLON VİLAYƏTİ 
    XATLON VİLAYƏTİ – Tac.-ın c.-unda vilayәt. 1988 il sentyabrın 8-dә tәşkil olunmuşdur. Şm.-da resp. tabeli rayonlarla, ş.-dә Dağlıq Bәdәxşan Muxtar Vilayәti ilә, c.-da Əfqanıstanla, q.-dә Özb.-la hәmsәrhәddir. Sah. 24,6 min km2. Əh. 3,35 mln. (2020). 21 r-nu, 4 şәhәri, 17 ştq. var. İnz. m. Boxtar ş.-dir (2.11.1992 ilәdәk Kurqan-Tәpә ş.).
     
    Tәbiәt. Vilayәtin әrazisi Hissar-Alay drının әtәklәrindә yerlәşir. Düzәnliklәrdә vә dağәtәyi yerlәrdә boz torpaqlar yayılmışdır, süni suvarma şәraitindә pambıq vә s. becәrilir. Kserofitli seyrәk meşәlәr püstә, badam, sumaq vә s.-dәn ibarәtdir. Ön dağlıqlarda bitkilәrin qırılması eroziya vә sürüşmә proseslәrini artırmışdır. Subtropik kontinental iqlimi var. Orta temp-r yanvarda dәrәlәrdә vә dağ әtәklәrindә 2°C-dәn –2°C-yәdәk, iyulda 30°C-dir. Əsas çayları Pәnc vә Vaxşdır. Faydalı qazıntılardan neft, qaz yataqları var, bor filizlәri, daşduz, karbonatlı süxurlar vә s. yayılmışdır.
    Vil. iqtisadiyyatının әsasını yüngül sәnaye (pambıqtәmizlәmә vә dәri-ayaqqabı müәssisәlәri) tәşkil edir. Unüyütmә, yağ, әt, meyvә vә tәrәvәz konservlәri istehsalı yeyinti sәnayesinin әsas sahәlәridir. Kimya sәnayesi (Vaxş azot-tuk z-du), elektrotexnika vә metal emalı üzrә sәnaye müәssisәlәri fәaliyyәt göstәrir.
    Vaxş çayı üzәrindәki SES kaskadının fәaliyyәt göstәrәn stansiyalarının müәyyәn edilmiş gücü ildә tәqr. 4775 MVt-dır. Nurek SES (ildә tәqr. 3000 MVt) ölkәnin elektrik enerjisi istehsalının tәqr. 75%-ini tәmin edir.
    K.t-nda suvarma әkinçiliyi geniş yayılmışdır. Meliorasiya sistemindә Vaxş vә digәr kanalların sularından istifadә olunur. Naziklifli pambıq, dәnli bitkilәr (buğda, arpa, qarğıdalı), hәmçinin tәrәvәz, kartof, yem bitkilәri becәrilir. Üzüm, әtirşah, şәkәr qamışı plantasiyaları var. Dәnli bitkilәr (828,8 min t), pambıq çiyidi (262,8 min t), tәrәvәz (846,1 min t), bostan bitkilәri (422,9 min t), meyvә vә gilәmeyvә (125,8 min t) vә üzümün (83,0 min t) illik istehsalı üzrә vilayәt Resp.-da 1-ci yerdәdir (2014). Heyvandarlıq (süd vә süd mәhsulları istehsalı), ipәkçilik inkişaf etmişdir. Davar (hissar, qaragül qoyunları), qaramal, donuz yetişdirilir.
    Bir neçә d.y. stansiyası vә aeroport fәaliyyәt göstәrir. Balneomüalicә kurortu var.
ABCÇDEƏFGĞHIX
    XATLON VİLAYƏTİ 
    XATLON VİLAYƏTİ – Tac.-ın c.-unda vilayәt. 1988 il sentyabrın 8-dә tәşkil olunmuşdur. Şm.-da resp. tabeli rayonlarla, ş.-dә Dağlıq Bәdәxşan Muxtar Vilayәti ilә, c.-da Əfqanıstanla, q.-dә Özb.-la hәmsәrhәddir. Sah. 24,6 min km2. Əh. 3,35 mln. (2020). 21 r-nu, 4 şәhәri, 17 ştq. var. İnz. m. Boxtar ş.-dir (2.11.1992 ilәdәk Kurqan-Tәpә ş.).
     
    Tәbiәt. Vilayәtin әrazisi Hissar-Alay drının әtәklәrindә yerlәşir. Düzәnliklәrdә vә dağәtәyi yerlәrdә boz torpaqlar yayılmışdır, süni suvarma şәraitindә pambıq vә s. becәrilir. Kserofitli seyrәk meşәlәr püstә, badam, sumaq vә s.-dәn ibarәtdir. Ön dağlıqlarda bitkilәrin qırılması eroziya vә sürüşmә proseslәrini artırmışdır. Subtropik kontinental iqlimi var. Orta temp-r yanvarda dәrәlәrdә vә dağ әtәklәrindә 2°C-dәn –2°C-yәdәk, iyulda 30°C-dir. Əsas çayları Pәnc vә Vaxşdır. Faydalı qazıntılardan neft, qaz yataqları var, bor filizlәri, daşduz, karbonatlı süxurlar vә s. yayılmışdır.
    Vil. iqtisadiyyatının әsasını yüngül sәnaye (pambıqtәmizlәmә vә dәri-ayaqqabı müәssisәlәri) tәşkil edir. Unüyütmә, yağ, әt, meyvә vә tәrәvәz konservlәri istehsalı yeyinti sәnayesinin әsas sahәlәridir. Kimya sәnayesi (Vaxş azot-tuk z-du), elektrotexnika vә metal emalı üzrә sәnaye müәssisәlәri fәaliyyәt göstәrir.
    Vaxş çayı üzәrindәki SES kaskadının fәaliyyәt göstәrәn stansiyalarının müәyyәn edilmiş gücü ildә tәqr. 4775 MVt-dır. Nurek SES (ildә tәqr. 3000 MVt) ölkәnin elektrik enerjisi istehsalının tәqr. 75%-ini tәmin edir.
    K.t-nda suvarma әkinçiliyi geniş yayılmışdır. Meliorasiya sistemindә Vaxş vә digәr kanalların sularından istifadә olunur. Naziklifli pambıq, dәnli bitkilәr (buğda, arpa, qarğıdalı), hәmçinin tәrәvәz, kartof, yem bitkilәri becәrilir. Üzüm, әtirşah, şәkәr qamışı plantasiyaları var. Dәnli bitkilәr (828,8 min t), pambıq çiyidi (262,8 min t), tәrәvәz (846,1 min t), bostan bitkilәri (422,9 min t), meyvә vә gilәmeyvә (125,8 min t) vә üzümün (83,0 min t) illik istehsalı üzrә vilayәt Resp.-da 1-ci yerdәdir (2014). Heyvandarlıq (süd vә süd mәhsulları istehsalı), ipәkçilik inkişaf etmişdir. Davar (hissar, qaragül qoyunları), qaramal, donuz yetişdirilir.
    Bir neçә d.y. stansiyası vә aeroport fәaliyyәt göstәrir. Balneomüalicә kurortu var.


Əlaqə
Bakı, Yasamal rayonu, H.Cavid pr., 111, AZ1143
(+99412) 539 71 58, (+99412) 539 71 59
(+99412) 538 47 67
Copyright © 2017 AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu