XAVULAR, s a v u l a r (özlәrini d o u x a u – “Xau adamı” adlandırırlar) – İndoneziyada yaşayan Bima-Sumba xalqlarından biri, Qәrbi Nusa-Tenqara (Sumba vә Timor a-rında ayrı-ayrı yaşayış mәskәnlәri) әyalәtinin yerli әhalisi. Sayları 300 min nәfәrdir (2010). Xavu dilindә danışırlar. Dindarları xristiandır, bir qismi әnәnәvi inanclarını qoruyub saxlayır. Əsas әnәnәvi mәşğuliyyәtlәri әkinçilik, bәzi yerlәrdә isә suvarma әkinçiliyidir (çәltik, kalış, qarğıdalı, darı, köküyumrular, paxlalılar). X. palma şirәsindәn şәrbәt vә çaxır hazırlayırlar. Camış, at, davar, quş (әsasәn, döyüşәn xoruzlar) yetişdirirlәr. Sahilyanı balıqçılıqla mәşğul olurlar. Sәnәtkarlıq sahәlәri toxuculuq vә hörmәdir. Daş hasar ilә әhatә olunmuş әnәnәvi yaşayış mәskәnlәri sıx planlıdır; mәrkәzi meydanda mәbәd vә sәcdәgahlar yerlәşir. Yeni kәndlәri cәrgәvi planlıdır. Ölülәri köhnә kәndlәrin qәbiristanlıqlarında dәfn etmәyә üstünlük verirlәr. İkiyamaclı damı olan düzbucaq planlı әnәnәvi evlәri dirәklikarkaslı, dirәklidir. Mәhsul yetişәnәdәk tarlalarda nisbәtәn kiçik müvәqqәti evlәrdә yaşayırlar. Geyimlәri kain (belә bağlanan vә uzunluğu topuğa çatan qumaş parçası), kofta, yaxud köynәkdәn ibarәtdir. Yemәklәri, әsasәn, bitki (düyü, yarma vә kökümeyvәlilәrdәn sıyıqlar) tәrkiblidir. Ailәlәr kiçikdir, nikah monoqamdır, nikahdan sonrakı mәskunlaşma patrilokaldır, nikaha görә ödәncә qәdәr matrilokaldır. Ənәnәvi inancları ruhlara sitayişdir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
XAVULAR, s a v u l a r
XAVULAR, s a v u l a r (özlәrini d o u x a u – “Xau adamı” adlandırırlar) – İndoneziyada yaşayan Bima-Sumba xalqlarından biri, Qәrbi Nusa-Tenqara (Sumba vә Timor a-rında ayrı-ayrı yaşayış mәskәnlәri) әyalәtinin yerli әhalisi. Sayları 300 min nәfәrdir (2010). Xavu dilindә danışırlar. Dindarları xristiandır, bir qismi әnәnәvi inanclarını qoruyub saxlayır. Əsas әnәnәvi mәşğuliyyәtlәri әkinçilik, bәzi yerlәrdә isә suvarma әkinçiliyidir (çәltik, kalış, qarğıdalı, darı, köküyumrular, paxlalılar). X. palma şirәsindәn şәrbәt vә çaxır hazırlayırlar. Camış, at, davar, quş (әsasәn, döyüşәn xoruzlar) yetişdirirlәr. Sahilyanı balıqçılıqla mәşğul olurlar. Sәnәtkarlıq sahәlәri toxuculuq vә hörmәdir. Daş hasar ilә әhatә olunmuş әnәnәvi yaşayış mәskәnlәri sıx planlıdır; mәrkәzi meydanda mәbәd vә sәcdәgahlar yerlәşir. Yeni kәndlәri cәrgәvi planlıdır. Ölülәri köhnә kәndlәrin qәbiristanlıqlarında dәfn etmәyә üstünlük verirlәr. İkiyamaclı damı olan düzbucaq planlı әnәnәvi evlәri dirәklikarkaslı, dirәklidir. Mәhsul yetişәnәdәk tarlalarda nisbәtәn kiçik müvәqqәti evlәrdә yaşayırlar. Geyimlәri kain (belә bağlanan vә uzunluğu topuğa çatan qumaş parçası), kofta, yaxud köynәkdәn ibarәtdir. Yemәklәri, әsasәn, bitki (düyü, yarma vә kökümeyvәlilәrdәn sıyıqlar) tәrkiblidir. Ailәlәr kiçikdir, nikah monoqamdır, nikahdan sonrakı mәskunlaşma patrilokaldır, nikaha görә ödәncә qәdәr matrilokaldır. Ənәnәvi inancları ruhlara sitayişdir.
XAVULAR, s a v u l a r
XAVULAR, s a v u l a r (özlәrini d o u x a u – “Xau adamı” adlandırırlar) – İndoneziyada yaşayan Bima-Sumba xalqlarından biri, Qәrbi Nusa-Tenqara (Sumba vә Timor a-rında ayrı-ayrı yaşayış mәskәnlәri) әyalәtinin yerli әhalisi. Sayları 300 min nәfәrdir (2010). Xavu dilindә danışırlar. Dindarları xristiandır, bir qismi әnәnәvi inanclarını qoruyub saxlayır. Əsas әnәnәvi mәşğuliyyәtlәri әkinçilik, bәzi yerlәrdә isә suvarma әkinçiliyidir (çәltik, kalış, qarğıdalı, darı, köküyumrular, paxlalılar). X. palma şirәsindәn şәrbәt vә çaxır hazırlayırlar. Camış, at, davar, quş (әsasәn, döyüşәn xoruzlar) yetişdirirlәr. Sahilyanı balıqçılıqla mәşğul olurlar. Sәnәtkarlıq sahәlәri toxuculuq vә hörmәdir. Daş hasar ilә әhatә olunmuş әnәnәvi yaşayış mәskәnlәri sıx planlıdır; mәrkәzi meydanda mәbәd vә sәcdәgahlar yerlәşir. Yeni kәndlәri cәrgәvi planlıdır. Ölülәri köhnә kәndlәrin qәbiristanlıqlarında dәfn etmәyә üstünlük verirlәr. İkiyamaclı damı olan düzbucaq planlı әnәnәvi evlәri dirәklikarkaslı, dirәklidir. Mәhsul yetişәnәdәk tarlalarda nisbәtәn kiçik müvәqqәti evlәrdә yaşayırlar. Geyimlәri kain (belә bağlanan vә uzunluğu topuğa çatan qumaş parçası), kofta, yaxud köynәkdәn ibarәtdir. Yemәklәri, әsasәn, bitki (düyü, yarma vә kökümeyvәlilәrdәn sıyıqlar) tәrkiblidir. Ailәlәr kiçikdir, nikah monoqamdır, nikahdan sonrakı mәskunlaşma patrilokaldır, nikaha görә ödәncә qәdәr matrilokaldır. Ənәnәvi inancları ruhlara sitayişdir.
