XAYA – әksәr erkәk heyvanlarda vә insanda kişi cinsiyyәt vәzisi; cüt orqandır. X.-da spermategenez baş verir, cinsiyyәt hormonları – әsasәn, testosteron, hәmçinin digәr androgenlәr vә estrogenlәr әmәlә gәlir. X. xayalıqda yerlәşir. Uz. 3–5 sm, eni 2–3 sm, kütlәsi 15–20 q-dır. Xarici sәthi ağlı qişa ilә örtülüdür vә o, qalınlaşaraq Haymor cismini (X.-ın çәpәrini) әmәlә gәtirir. Ondan birlәşdirici toxumadan olan X.-ın parenximasını Leydiq hüceyrәlәrindәn (cinsiyyәt hormonları hazırlayır) vә qıvrım toxum kanalcıqlarından (onların divarında sper matozoidlәr inkişaf edir) ibarәt paycıqlara bölәn yel pikşәkilli arakәsmәlәr çıxır. Toxum kanalcıqları aparıcı kanalcıqlara, sonra isә sidik kanalına açılan toxumdaşıyıcı axacağa keçir. X.-ın funksiyası hipotalamo-hipofizar sistem, böyrәküstü vә qalxanabәnzәr vәzilәrlә nizama salınır.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
XAYA
XAYA – әksәr erkәk heyvanlarda vә insanda kişi cinsiyyәt vәzisi; cüt orqandır. X.-da spermategenez baş verir, cinsiyyәt hormonları – әsasәn, testosteron, hәmçinin digәr androgenlәr vә estrogenlәr әmәlә gәlir. X. xayalıqda yerlәşir. Uz. 3–5 sm, eni 2–3 sm, kütlәsi 15–20 q-dır. Xarici sәthi ağlı qişa ilә örtülüdür vә o, qalınlaşaraq Haymor cismini (X.-ın çәpәrini) әmәlә gәtirir. Ondan birlәşdirici toxumadan olan X.-ın parenximasını Leydiq hüceyrәlәrindәn (cinsiyyәt hormonları hazırlayır) vә qıvrım toxum kanalcıqlarından (onların divarında sper matozoidlәr inkişaf edir) ibarәt paycıqlara bölәn yel pikşәkilli arakәsmәlәr çıxır. Toxum kanalcıqları aparıcı kanalcıqlara, sonra isә sidik kanalına açılan toxumdaşıyıcı axacağa keçir. X.-ın funksiyası hipotalamo-hipofizar sistem, böyrәküstü vә qalxanabәnzәr vәzilәrlә nizama salınır.
XAYA
XAYA – әksәr erkәk heyvanlarda vә insanda kişi cinsiyyәt vәzisi; cüt orqandır. X.-da spermategenez baş verir, cinsiyyәt hormonları – әsasәn, testosteron, hәmçinin digәr androgenlәr vә estrogenlәr әmәlә gәlir. X. xayalıqda yerlәşir. Uz. 3–5 sm, eni 2–3 sm, kütlәsi 15–20 q-dır. Xarici sәthi ağlı qişa ilә örtülüdür vә o, qalınlaşaraq Haymor cismini (X.-ın çәpәrini) әmәlә gәtirir. Ondan birlәşdirici toxumadan olan X.-ın parenximasını Leydiq hüceyrәlәrindәn (cinsiyyәt hormonları hazırlayır) vә qıvrım toxum kanalcıqlarından (onların divarında sper matozoidlәr inkişaf edir) ibarәt paycıqlara bölәn yel pikşәkilli arakәsmәlәr çıxır. Toxum kanalcıqları aparıcı kanalcıqlara, sonra isә sidik kanalına açılan toxumdaşıyıcı axacağa keçir. X.-ın funksiyası hipotalamo-hipofizar sistem, böyrәküstü vә qalxanabәnzәr vәzilәrlә nizama salınır.
