XAYDARKÁN CİVƏ YATAĞI – Qırğ.-ın Batken vil.-indә, Aydarken ş. yaxınlığındadır; dünyada iri civә yataqlarından biridir. Qәdim zamanlardan mәlumdur. 1926 ildә yenidәn kәşf edilmiş, 1942 ildәn açıq vә yeraltı üsullarla istismar olunur. Tektonik cәhәtdәn Tyanşan qırışıqlıq sisteminin Cәnub meqazonasına daxildir. Cәnubi Fәrqanә sürmә-civә qurşağının ş. hissәsindә yerlәşir. Filiz sahәsinin strukturu köndәlәn vә diaqonal qırılmalarla parçalanmış qırışıq üstәgәlmәsindәn ibarәtdir. Filiz cisimlәri layvarı, linzavarı, boru vә yuvavarı formadadır. Filizlәr monometallik (civә) vә kompleksdir (civә-sürmә-flüorit). Əsas minerallar: antimonit, kinovar; ikinci dәrәcәli minerallar: metasinnabarit, realqar, auripiqment, pirit; qatışıqlar: famatinit, getçelit, bertyerit, falers filizlәri, xalkopirit; damar mineralları: kvars, flüorit, kalsit, barit. İlkin olaraq monometallik civә filizlәri hasil edilirdi, 1968 ildәn isә kompleks filizlәrin hasilatı aparılır. 2010 ildәn yatağın dәrin horizontlarının istismarına başlanmışdır.










